Cultuur is een levensnoodzakelijke luxe die we als te vanzelfsprekend beschouwen

De Vlaamse regering kondigde recent een reeks besparingen aan in het kader van de begroting. Vooral de culturele erfgoedsector werd kaalgeplukt. Cultuurjournalist Kristien Bonneure vertelde ons onlangs in een interview dat 'cultuurnieuws weleens opzij wordt geschoven als een extraatje'. Beide zijn symptomen van een systematische onderwaardering van cultuur. Nochtans is cultuur niet weg te denken uit, en inherent aan, ons menselijk bestaan. 

We komen veel meer in aanraking met kunst dan we zouden denken. Het verlies ervan zou ons dan ook ongewild hard raken. Je mist iets het meest wanneer je het niet meer hebt, dat vertelden de sirenes in The Odyssey ons. Cultuur blijft relevant omdat er een consequente nood is aan het vertalen van emotie in iets tastbaars. Het is een menselijke verbinding die je niet kan vervangen en waar je niet op mag besparen.

Daarom is het lamentabel om te zien dat in tijden waarin AI steeds meer creatieve taken dreigt over te nemen, we verder besparen op cultureel erfgoed. Om het met rector Severine Vermeires woorden te zeggen: 'AI zal nooit de rijkdom van de menselijke ervaring vervangen.' 

Die vervaging van menselijke uiting laat zich niet alleen op politiek vlak gelden. Ook op een alledaags niveau kom je steeds vaker AI tegen, soms zelfs onopgemerkt. Waar het wel opvalt, is in de Alma: het krioelt er van de AI-posters. Een banaal voorbeeld, maar het toont wel aan hoe menselijke creativiteit achteloos wordt uitgewist. Waar blijven we nog mee over als onze menselijkheid verloren gaat aan de slop?

Of het nu in de vorm van een comfortfilm, break up song of openingsdans is, iedereen kan zich herkennen in kunst. Het is net die herkenning in de geleefde, gedeelde ervaringen van makers, dat het zo'n krachtig medium maakt. Iets dat niet artificieel nagebootst kan worden. Hoewel we in België best geprivilegieerd zijn, plant niet iedereen zomaar een concertje in. AI is dan niet de oplossing; niemand wil naar een algoritmische samenstelling van noten gaan luisteren. Cultuur kan soms een luxe zijn, maar ze blijft allesbehalve overbodig. 

We kunnen als jongeren kritisch zijn, maar overbodige negativiteit is waar hoop sterft. Laat ons dus positief blijven en focussen op de zaken die ons hart laten oplichten. Het gaat bijvoorbeeld goed met cinema, dankzij een tendens van jongeren die zich naar de zalen begeven. Laten we dus vooral naar theater, film, muziek en kunstvoorstellingen blijven gaan!

Nuria is redacteur Cultuur. Het editoriaal wordt gedragen door de voltallige redactie. 

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.