Een kijkje in de krachtige microscopen van de KU Leuven

Biologische processen in kaart gebracht

25 mei 2022
Nieuws
Auteur(s): Sjereno Cörvers
Gasthuisberg herbergt een verzameling van de beste lichtmicroscopen die de KU Leuven in bezit heeft. Deze zijn tegen een prijs beschikbaar voor onderzoekers en andere gegadigden.

De onderzoeksinfrastructuur van de KU Leuven is immens groot. Om het enigszins overzichtelijk te maken bundelt de universiteit bepaalde infrastructuur in kernfaciliteiten. Veto zette bijvoorbeeld VIEW in de kijker, een kernfaciliteit waar een team oude documenten digitaliseert. In dit artikel staat het Cell and Tissue Imaging Cluster (CIC) in de schijnwerpers. 

CIC biedt sinds 2008 lichtmicroscopie voor biomedisch onderzoek aan onderzoekers. Deze microscopen brengen levende cellen en weefsels in kaart door lichtdeeltjes genaamd fotonen in te zetten. Dat gebeurt al dan niet met het gebruik van een proteïne die als een soort contrastvloeistof fungeert. De lichtdeeltjes worden geabsorbeerd en omgezet in een andere kleur. Zo brengt het team biologische processen in kaart. 

Soms met spectaculaire beelden als resultaat, meestal met ruizige, moeilijk te lezen afbeeldingen. 'Maar daar zit net de interessante innovatieve informatie in vervat', vertelt Pieter Vanden Berghe, hoofd van het CIC. 

De aanvragen gaan vaak over, maar zijn niet beperkt tot, de neurobiologie. De KU Leuven is, in vergelijking met sommige Duitse onderzoeksinstellingen, niet de grootste speler wat betreft lichtmicroscopie, maar desondanks doet het CIC het goed zegt Vanden Berghe: 'Veel van onze setups zijn vooruitstrevend.'

Missie

De missie van CIC is tweeledig: innovatief onderzoek en infrastructuur voorzien, en die infrastructuur aanbieden aan onderzoekers. Met een waar onderzoekshart werkt Vanden Berghe, samen met coördinator Tobie Martens en een team van doctorandi, aan het visualiseren van microscopisch kleine biologische processen. 

'We kleuren wel eens buiten de lijntjes'

Pieter Vanden Berghe, hoofd CIC

Innovatie verwerken ze zelfs in de ondersteunende taken: 'We kleuren wel eens buiten de lijntjes door apparatuur aan te passen aan de specifieke vraag van de onderzoeker', verklaart Vanden Berghe. 

Financiering 

Vanuit het bestuur krijgen kernfaciliteiten de opdracht mee om zelfbedruipend zijn. Pionieren is moeilijk te combineren met die opdracht, want 'dan gaat er ook wel eens wat  mis, en dan verlies je je inzet', zegt Vanden Berghe.

Daarvoor heb je extra investeringen nodig. De vergoeding die ze krijgen voor hun ondersteuning en diensten, maakt het net mogelijk om het onderhoud van de apparaten en de werking van het CIC te realiseren. 

'We staan heel fel open, maar dat is wel veel werk'

Pieter Vanden Berghe, hoofd CIC

De verhuur van de apparatuur neemt veel tijd in beslag. Vanden Berghe verklaart: 'We staan heel fel open, maar dat is wel veel werk.' Het team moet onderzoekers trainen voor het gebruik van de microscopen.

Maar soms maken ze de beelden zelf voor een opdrachtgever. 'Dat routinegebruik ondersteunt het vooruitstrevend onderzoek financieel', aldus Vanden Berghe. Die balans tussen ondersteuning en vooruitstrevend onderzoek en apparatuur is een soms moeilijke evenwichtsoefening.