Controversieel pro-Israëlisch panelgesprek vond gisteren plaats in KU Leuven-gebouw

Why Israel? Then, Now, Forevermore!, dat was de naam van het panelgesprek over het verleden van het Joodse volk, de connectie met Israël en het hedendaags debat rond het aandeel van de staat in het Israëlisch-Palestijns conflict.

Vier gasten schoven aan tafel. De twee meest prominente genodigden waren wetenschapsfilosoof Maarten Boudry en kamerlid Sam van Rooy (Vlaams Belang). Hadassah Aisenstark, een lid van de Israëlische ambassade in België, en Shifra Senderowicz, een publiek figuur binnen de Joodse gemeenschap in Antwerpen, vervolledigden het rijtje. 

Het evenement werd georganiseerd in samenwerking met StandWithUs Netherlands. Die pro-Israëlische organisatie heeft als doel om antisemitisme te bestrijden en het Nederlandse publiek te informeren over Israël en de Holocaust.

Het is de Nederlandse tak van de Amerikaanse non-profitorganisatie StandWithUs Emerson Fellowship. Aan de Universiteit van Maastricht werd woensdag een lezing van diezelfde organisator geschrapt vanwege veiligheidsredenen, meldde het Nederlandse medium NOS.

Zware beveiliging

Bij aankomst aan het Huis Bethlehem in de Schapenstraat werden de aanwezigen meteen begroet door een hoop agenten en privébeveiliging. Gezien de gevoeligheid die heerst rond het onderwerp wilden de organisatoren geen risico's nemen. Zo controleerden ze identiteitskaarten en tassen onder toeziend oog van de politie. De exacte locatie van het evenement deelden de organisatoren pas persoonlijk mee na inschrijving.

Het gebouw werd verhuurd door de universiteit. 'De aanvraag voor dit evenement is behandeld en goedgekeurd volgens de gebruikelijke procedure', laat de KU Leuven weten in een reactie. 'Daarbij werden ook de nodige veiligheidsafspraken gemaakt en die zijn in deze ook opgevolgd door de organisator, die zelf zorgde voor professionele bewaking.'

'KU Leuven hecht veel belang aan openheid en biedt daarom ook externe organisaties de mogelijkheid om haar lokalen en infrastructuur te gebruiken voor uiteenlopende activiteiten', zegt de universiteit. 'Dat kan enkel binnen een duidelijk afgebakend kader, met afspraken die voor alle gebruikers gelden.'

Daarbij hanteert zij een leidraad van wat wel en niet mag. Er staat onder meer dat de organisatoren de wet moeten respecteren, inclusief die op het ontkennen van de door wet bepaalde genocides. 'De uitgangspunten en voorwaarden zijn vastgelegd in de 'Verklaring over academische vrijheid en vrijheid van meningsuiting aan KU Leuven' en de bijbehorende praktische richtlijnen voor het reserveren en gebruiken van lokalen', klinkt het bij de KU Leuven.

De Belgische wetgeving erkent zowel de Holocaust als elke andere genocide waarover er een eindbeslissing is geveld door een internationaal gerechtshof. Voor de situatie in Gaza kwam zo'n eindbeslissing er nog niet.

'Wanneer KU Leuven een ruimte ter beschikking stelt, betekent dat niet dat de universiteit de standpunten, doelstellingen of activiteiten van de organiserende vereniging onderschrijft', vervolgt de KU Leuven in haar reactie. 'Ook moet voor iedereen duidelijk zijn dat het om een bijeenkomst van een externe organisatie gaat en niet om een evenement dat uitgaat van KU Leuven.'

'Als achteraf wordt vastgesteld dat een organisatie de afspraken tijdens een evenement niet heeft nageleefd, kan KU Leuven beslissen om haar in de toekomst geen toegang meer te verlenen tot haar infrastructuur. Eventuele inbreuken op de wet kunnen daarnaast aanleiding geven tot gerechtelijke vervolging.' Ondanks de controversiële aard van het evenement werden noch de reglementen van de KU Leuven, noch de wet overtreden.

Joodse claim  

Op een spreekgestoelte gedrapeerd met een Israëlische vlag begon ambassadeur Aisenstark over het thema dat de eerste helft van de avond domineerde: de geschiedenis van de vervolging van het joodse volk, alsook die van het zionisme. Dat is het streven naar het bestaan en behoud van een onafhankelijke joodse staat op het gebied van het huidige Palestina. 

In haar lezing legde ze vooral de nadruk op de vijandelijke houding van Israëls buurlanden. Na haar relaas verdween ze van het podium en met haar een groot deel van de beveiliging en politie die het gebouw omsingelden.

De volgende spreekster, Senderowicz, gaf met een door AI gegenereerde powerpoint duiding over de Joodse geschiedenis. Aan de hand van historische artefacten staafde ze de Joodse claim op het gebied Palestina.

Het publiek bestond uit een allegaartje aan oudere mensen – die elkaar duidelijk kenden – en studenten. Toen Boudry aan die laatste groep vroeg wie er niet joods was, stak de meerderheid haar hand op.

Boudry emotioneel

'Ik ben niet langer een academicus, want ik verbrak in januari mijn banden met de Universiteit van Gent. Deels omdat zij haar banden met dé liberale democratie in het Midden-Oosten brak', zei Boudry doelend op Israël. Zo zette hij meteen de toon voor de rest van zijn pleidooi. 

De filosoof verzette zich fel tegen de stelling dat Israël een genocide pleegt in de Gazastrook. Volgens hem delen andere leden van de academische wereld zijn visie. Om zijn punt te staven haalde hij geanonimiseerde berichten aan van academici in Nederland en België. Daarin is te lezen hoe ze hem wel steunen in zijn opvatting, maar angst hebben om zich publiekelijk uit te spreken. 

Boudry begrijpt hun terughoudendheid. De filosoof sprak namelijk aangedaan over het feit dat zijn visie op Israël hem niet alleen meerdere vriendschappen, maar ook carrièrekansen heeft gekost. Toch vindt hij het belangrijk dat anderen 'de spiraal van stilzwijgen' doorbreken: 'Door een rationeel debat te voeren over de zogenaamde genocide in Gaza, zullen we meer mensen kunnen overtuigen over hoe absurd dat idee is.'

Van Rooy trok dit breder en meende dat meerdere lagen van de samenleving in de ban zijn van 'Pallywood'. Dat is een samentrekking van Palestina en Hollywood die verwijst naar een complottheorie waarbij Palestijnen worden beschuldigd van het in scène zetten van hun eigen lijden.

Smalend haalde Boudry nog aan dat een vaste aanstelling aan een universiteit in de Lage Landen er voor hem niet meer inzit, vanwege zijn kijk op het Israëlisch-Palestijns conflict. Ook al is hij, aan de andere kant, wel blij. Hij voelt zich immers niet gebonden aan één bepaalde instelling en één geldstroom waardoor hij vrij zijn mening kan uiten. 'Het put je uit om dagelijks met deze vijandigheid te moeten omgaan.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.