Bert Janssens: 'De loser is een aandoenlijk figuur, en daarom een leuke pasvorm om je in te begeven'

Bij het binnenstappen van de redactie van De Ideale Wereld valt de ongedwongen joviale sfeer meteen op. Bert Janssens ontvangt ons breed glimlachend met een lege koffietas in de aanslag en laat ons vervolgens het koffieapparaat naar believen bedienen. De toon is gezet: geen stijve televisieallures op deze maandagochtend, maar een heerlijke losse sfeer.

Ondertussen is Janssens al negen jaar een van de sterkhouders van het programma, al ging dat via een knettergek parcours van klankman tot toevallig tv-gezicht. 'Het verschil tussen hier onzeker beginnen en nu is groot. Ondertussen ben ik het gewoon en niet meer bang', blikt hij nuchter terug. Van gênante pampersketches tot olijke cultfiguren: hij is inmiddels niet meer weg te denken uit het Vlaamse satirelandschap.

De acteur hield zijn studies Geschiedenis na een paar gebuisde examens al snel voor bekeken en monteerde daarna een jaar lang kinderfietsen bij Dreamland. Uiteindelijk vond hij zijn gading bij het Narafi. Die loopbaan maakt hem het geknipte rolmodel voor twijfelende tieners. 'Mijn cijfers lieten vlot studeren niet toe, maar wat mij hielp is dat ik het allemaal niet te serieus nam', grinnikt hij.

Dat relativeringsvermogen is voor Janssens dan ook de ultieme drijfveer op én naast het scherm. 'Ik vind het leuker als mensen lachen dan triest zijn, dus ik heb er inherent nood aan om de sfeer lichter te maken', vat hij zijn filosofie samen.

Nochtans omschreef je jezelf ooit als een adrenalinejunkie.
Bert Janssens: 'Een adrenalinejunkie… Waar heb ik dát laten vallen? Als je interviews aflegt, moet je altijd een beetje liegen. Misschien bedoelde ik eerder dat we hier heel snel moeten werken. Elke aflevering moet op één dag klaarliggen. Misschien functioneer ik daarom het best in een omgeving waarin ik 's morgens een opdracht krijg, en ik die zo snel mogelijk moet afwerken.'

'Maar een adrenalinejunkie? Ik ben vorig jaar nog naar de Efteling geweest, dus in die zin… Ik heb toen alle rollercoasters bezocht, en ik heb ervan genoten.'

Welke was je favoriete?
'Ik vond de Baron (Baron 1898, red.) de engste, dus ook de leukste. Hoe banger ik ben, hoe leuker. Uiteindelijk ben ik blij dat ik het gedaan heb. Ook het Sprookjesbos blijft klassiek. Een broodje Unox eten, een mexicano uit de muur halen… En de Droomvlucht, want daar word ik rustig van.'

Hoe voelt het om elke dag te moeten presteren voor honderdduizend mensen op tv?
'Het is grappig dat je dat getal noemt, want ons kijkcijfer ligt daar ergens in de buurt. Dat valt in principe wel mee. De meeste mensen kennen ons wel, vooral door onze online présence. We doen leuke dingen, dus het komt erop neer om origineel en grappig uit de hoek te komen. Soms slagen we daarin, soms iets minder. Gelukkig blijft het leuk om te doen.'

Ben je niet bang dat Canvas jullie ooit de deur zal wijzen?
'De zender heeft ons een aantal jaren geleden gered, dus ik denk niet dat ze ons snel zullen opgeven. Toen Canvas ons in haar armen sloot, was Otto-Jan Ham nog aan boord. Sindsdien is er veel veranderd, vooral voor mezelf.'

'Ik weet nog dat ik me heel klein voelde door alle iconische figuren rondom mij. Ik was grote fan van Jelle De Beule, en plots was hij mijn collega en baas. In principe ben ik er wel vlot over gegaan. De angst heeft plaatsgemaakt voor comfort.'

Je werkt als freelancer. Brengt dat geen angst met zich mee?
'In principe kunnen ze je eigenlijk sowieso ontslaan, freelancer of niet. In de tv-wereld is het vrij simpel: als er geen werk is, is er geen werk, en dan moet je ergens anders naartoe. Voor mij maakt het dus vrij weinig verschil.'

'Ik hoop vooral dat televisie blijft bestaan, maar het ziet er nog steeds goed uit voor de sector. AI kan bijvoorbeeld nog niet wat wij doen. Een computer kan er iets geloofwaardig doen uitzien, maar ik heb ze nog niet veel goede moppen zien tappen.'

Bij De Slimste Mens ter Wereld gebruiken ze bijvoorbeeld wel al veel AI-gegenereerde beelden.
'Ik vind dat heel jammer, zeker bij beelden in de fotorondes, omdat je duidelijk zíét dat het AI is. Laat iemand dat toch photoshoppen! Nu, ik heb zelf nog voor De Slimste Mens ter Wereld gewerkt. Als je de vragen bedenkt, ben je vaak zelf ook de persoon die de bijhorende beelden photoshopt. In die zin neemt AI het werk dus niet af van een graficus.'

'Op dat vlak is het AI-gebruik eerder een businessbeslissing: "Wat is de makkelijkste manier om een resultaat af te leveren?" Als ik het grote plaatje bekijk, heb ik daar geen grote problemen mee, maar mijn viscerale reactie is nog steeds afkeurend. Mijn voorkeur gaat naar een creatie die door een persoon met hart en ziel gemaakt is.'

Op sociale media tieren AI-beelden eveneens welig.
'Wanneer ik reclame zie van grote bedrijven die met AI gemaakt is, is mijn eerste bedenking: "Jullie hebben toch geld genoeg voor een grafisch designer?" Elk bedrijf wil uiteindelijk de goedkoopste beslissing nemen — dat is logisch — maar ik blijf het stom vinden. De kans dat iedereen in opstand komt en die producten zal boycotten schat ik laag in.'

Persoonlijkheid is met andere woorden belangrijk. Is het al te laat om een artiestennaam à la Rocky Janssens aan te nemen?
'Het hoeft allemaal niet zo speciaal te zijn. Ik heb ook geen tweede doopnaam waarmee ik me kan identificeren. Een bevriend koppel heeft zijn hond ook Bert genoemd. Daarna ben ik voor hen Bert De Mens geworden. Wanneer ik een vaas omver liep, zei ik vroeger dat het de schuld was van Bert, maar ondertussen vragen ze ter verduidelijking of het Bert De Mens, of Bert De Hond was. Best confronterend om te beseffen dat ik soms lomper ben dan een labrador.'

Voor je tijd aan het Narafi, studeerde je een korte tijd Geschiedenis aan de universiteit. Waarom ben je gestopt?
'Gaandeweg besefte ik dat, als je je universitaire studies wil voortzetten, je zelf veel onderzoek moet verrichten. Daar knapte ik wat op af. In het eerste jaar krijg je veel overzichtsvakken, wat heel voedend was voor mijn nieuwsgierig brein. Maar bij de vele taken voelde ik mij niet goed. Nu: het is niet dat mijn punten mij überhaupt toelieten om verder te studeren.' (lacht)

'Na mijn jaar Geschiedenis heb ik een jaar in een Dreamland gewerkt, omdat ik nog op zoek was naar wat ik wilde doen. Ik wilde wel naar het Narafi gaan om iets met film te studeren, maar ik had ruimte nodig om na te denken.'

Heb je spijt van die beslissing?
'Nee, want het heeft mij uiteindelijk tot hier gebracht. Waar ik wel spijt van heb, is dat het geld van mijn Dreamlandjaar allemaal is verdwenen tijdens mijn filmstudies. Had ik dat toen in de beurs gestoken, moest ik nu niet meer werken.' (lacht)

'Begrijp me niet verkeerd: als ik een miljoen op mijn bankrekening had staan zou ik nog steeds werken, want ik hou van mijn job. Ik ben graag op mijn gemak, en op dat vlak een vrije ziel. Mijn vrije tijd is heilig.'

Is dat niet moeilijk met het strakke werkschema van De Ideale Wereld?
'Dat is zeker zo. In de periodes waarin het programma loopt, heb ik er niets op tegen om langer te blijven als dat nodig is. Het programma loopt tien weken lang, dat zou ik geen heel jaar kunnen volhouden. Tijdens die periode ben ik elke dag op de redactie. Voor de manier waarop wij werken is het niet doenbaar om vanop afstand te werken, dus dan zijn het lange dagen.'

Hoe verloopt de samenwerking met de andere redactieleden?
'Veel van mijn collega's zijn ondertussen mijn beste vrienden geworden. Je leert het snel af om onder de indruk te zijn van de BV-status van Ella Leyers en Jade Mintjens. Op het einde van de dag moet er een aflevering klaarliggen, hoe je het ook draait of keert.'

'Als je enkel bezig bent met de bekendheid van je collega's, is dat niet bevorderlijk voor de werksfeer. Ik ben onder de indruk van Ella en Jade op professioneel vlak, maar evenzeer van de rest van de redactie. We hebben een geweldig team, en iedereen is heel goed in wat ze doen.'

Merk je een verschil in welke humor gepast is in vergelijking met toen je begon?
'Niet echt. Volgens mij doen we nog steeds wat we zelf grappig vinden. Het publiek vindt bij manier van spreken kak en pis nog even grappig als negen jaar geleden. Het moeilijkste aan een satireprogramma is om niet in herhaling te vallen, en te blijven innoveren.'

Na de recente show op Pukkelpop van Killboy Sweet & Murder Spice was er veel online kritiek.
'Omdat het over borsten ging? Dan hebben ze niet goed geluisterd, want het ging over zoveel meer!' (grijnst) 

'Ik moet zeggen dat ik de online kritiek wat mijd. Ondertussen heb ik door dat niemand mij in mijn DM's constructieve pointers zal geven. De meeste mensen die van zich laten horen, wíllen kwetsen. Ooit was er iemand die schreef dat ik De Ideale Wereld verpest. Het liet me koud. Voor mij was het eerder een aha-moment waarop ik me besefte dat ik die commentaar niet hoef te lezen.'

(sardonisch) 'De mening van het plebs interesseert mij niet!'

Je werkt op het scherm veel samen met Willem Leyssens. Hoe is het om met hem een rapduo te vormen?
'Hij schrijft en speelt heel goed, en hij is een heel getalenteerde humormaker. Ik was er al toen hij erbij kwam. Hij noemt mij zijn muze, omdat hij vond dat ik een goed acteur ben, en hij voor mij specifiek dingen wilde schrijven. Onze samenwerking is heel vlot gestart.'

Wie van de twee bedenkt de zotste bars?
'Daar moet ik eerlijk in zijn: Willem. Ik schrijf mijn eigen stukjes, maar hij schrijft alle raps. Hij is daar heel gevat en creatief in; een echte woordkunstenaar… Een woordenaar! Je mag het gerust een bromance noemen.'

De typetjes die je speelt – Killboy Sweet en charmezanger Roland – zijn nogal sukkelachtig. Maak je hen bewust meewarig?
'Ik ben daar eerlijk gezegd niet bewust mee bezig, het komt redelijk spontaan. Dan kom je vanzelf terecht bij wat je goed kan spelen, en waar je je eigen humor kan insteken. Ik vind dutsen leuk. Een gênante situatie vind ik altijd grappiger dan onaangenaam. De loser is een aandoenlijk figuur, en daarom een leuke pasvorm om je in te begeven.'

'Wat mijn typetjes zo herkenbaar maakt, is volgens mij het feit dat ze allemaal veel zelfvertrouwen hebben in hun overtuiging. Ze zijn wat delusional. Killboy Sweet vindt zichzelf een geweldige rapper, en Roland blijft maar compilaties uitbrengen. Hij legt elk gebrek aan succes en tegenslag naast zich neer.'

Zijn er mensen buiten de redactie van wie je professionele kritiek wel kan appreciëren?
'Ja en nee. Ik sta altijd wel open voor kritiek, maar het is niet dat een ander het per se beter weet. Als je maakt wat je zelf grappig vindt, is de output per definitie subjectief.'

'Ik voel wel dat humor in zekere zin geëvolueerd is. Vrouwonvriendelijke grapjes, bijvoorbeeld, lagen pakweg vijftien jaar geleden sociaal minder gevoelig. Door te praten met mijn vriendinnen over hoe ze dat ervaren, ben ik op dat vlak strenger voor mezelf geworden. Als je daar te ver in gaat, hou je een schadelijk narratief in stand.'

Ben je bang dat je mensen zal kwetsen?
'Niet per se. Ik vind het belangrijker om trouw te blijven aan mijn eigen moreel kompas. Ik wil niet bijdragen aan een wereld waarin mensen met een andere achtergrond scheef bekeken worden. Tegelijk kan er bijvoorbeeld wel humor in racisme zitten, als je het subversief aanpakt zonder bij te dragen aan het stereotype.'

Van wie heb je je humor geërfd?
'Van mijn mama. Mijn mama is een heel grappige vrouw, die goed is in mensen spontaan doen lachen. Ze tapt nooit mopjes, maar ze is uit zichzelf heel grappig op haar eigen manier. Mijn papa is dan weer een heel goede acteur, vooral in het amateurtheater. Ik heb van allebei de juiste dingen gepakt.' (lacht)

Je bent toevallig bij De Ideale Wereld beland. Hoe berekend moeten jongeren aan hun toekomst werken?
'Ik denk dat je als jongere best wat vertrouwen in jezelf mag hebben. Tegelijk begrijp ik waarom veel jongeren nu stress hebben. Als je net bent afgestudeerd als IT'er zou ik het heel kut vinden dat de voorbije drie à vijf jaar misschien voor niets geweest zijn.'

'Ik vind het moeilijk om daar uitspraken over te doen, want ik heb zelf veel geluk gehad om hier terecht te komen. Er zijn nu eenmaal veel mensen die willen doen wat ik doe.'

Geloof je in het plan van een hogere entiteit?
'Ik bekijk dat niet zo spiritueel. Ik geloof in de juiste plek op het juiste moment, en in jezelf goed inschatten. Je mag geloven in wat je te bieden hebt, in gelijk welke sector waarin je terechtkomt. Bij veel dingen heb ik zelf het gevoel gehad dat ik het wel zou kunnen. Zelfvertrouwen is de belangrijkste stap op het pad richting succes.'

'Vooraleer ik hier werkte, had ik nog nooit een sketch geschreven, en ondertussen zijn we bijna tien jaar verder. Toen ze me vroegen om ook mee te acteren, had ik nog nooit aan die kant van de camera gestaan.' 

'Volgens mij ben ik geen wijze dingen aan het vertellen. Het belangrijkste is dat je geld verdient, dan loopt alles wel los!'

Je zei daarnet dat je in interviews altijd een beetje moet liegen. Welke leugen wil je bij deze de wereld insturen?
'Mijn grootvader heeft nog samen met Charlie Chaplin geacteerd! Het talent zit dus een beetje in de familie.' (grijnst)

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.