SPLINTER INDELING ACADEMIEJAAR
De indeling van het academiejaar zorgt voor ondoordachte levenskeuzes
De huidige indeling van het academiejaar laat te weinig ruimte voor reflectie, vindt Annabelle Verhulst. 'Wie kan in de tien dagen na de herexamens beslissen of hij zijn leven radicaal omgooit?'
Het leven van een student dendert als een hogesnelheidstrein door een landschap van deadlines en uitgaan. Zodra je eind januari klaar bent met je examens, staat het volgende semester nog geen week later al op je te wachten. Of je nu je dagen vult met lessen volgen of feesten, tijdens zo'n semesterperiode is er nauwelijks ruimte om op adem te komen.
Tegen gejaagdheid in
Na de herexamens is het niet veel beter, tien dagen na het einde van de beraadslaging starten de colleges opnieuw. Het patroon is duidelijk: doorgaan, versnellen, vooral niet stilstaan. Wanneer is er ruimte om afstand te nemen, keuzes te heroverwegen en na te denken over de richting die je uitgaat? Het is aan de rector om die voortdurende gejaagdheid ernstig te nemen.
Er moet dringend werk worden gemaakt van een herindeling van het academiejaar die studenten toelaat stil te staan bij hoe hun leven vorm krijgt. Het huidige tempo laat daar nauwelijks plaats voor. Tegelijk kan die verantwoordelijkheid niet volledig bij de universiteit worden gelegd: reflectie vraagt ook om eigen initiatief. Uiteindelijk zal jij zelf bewust tijd moeten vrijmaken voor bezinning, ook al vraagt de omgeving om voortdurende versnelling.
Onderweg jezelf verliezen
De keuzes die je nu maakt, bepalen een aanzienlijk deel van je verdere leven. Dat onderstreept het belang van reflectie. Ik bevind me aan het einde van mijn bacheloropleiding. Sommige medestudenten geven toe dat ze na drie jaar beseffen dat onze studierichting eigenlijk niet aansluit bij hun interesses.
De keuzes die je als student maakt, vormen tenslotte de fundamenten waar je de rest van je leven op voortbouwt
Toch is de logica die volgt even problematisch als begrijpelijk: doorzetten. Want stoppen of veranderen van richting voelt als tijdverlies, en als het erop aankomt wil je vooral dat diploma behalen. De huidige indeling van het academiejaar versterkt dat, want wie kan in de tien dagen na de herexamens beslissen of hij zijn leven radicaal omgooit?
Ruimte en tijd om te heroverwegen en bij te sturen voorkomt dat studenten pas aan het einde van hun traject beseffen dat ze zichzelf onderweg zijn kwijtgeraakt. De keuzes die je als student maakt, vormen tenslotte de fundamenten waar je de rest van je leven op voortbouwt. Toch maakt de indeling van het academiejaar het bijzonder moeilijk om bedachtzaam je toekomst te kiezen.
Rector
Severine Vermeire is sinds dit academiejaar onze nieuwe rector. Tijdens de verkiezingscampagne brachten zij en haar medekandidaten een herindeling van het academiejaar herhaaldelijk ter sprake. Zo behoort het tot Vermeires programma dat de huidige indeling tekortschiet en voor verbetering vatbaar is.
Tegelijk nuanceert ze die ambitie: een grondige hertekening van het academiejaar behoort niet tot haar onmiddellijke prioriteiten. Het is een operatie die volgens haar meer dan één bestuursperiode vraagt en enkel kan slagen in overleg met de andere Vlaamse universiteiten.
Verantwoordelijkheid als realiteit
Begrijp mij niet verkeerd: ook in dit pleidooi is er nood aan nuance. Een hoog tempo is nu eenmaal inherent aan een academische omgeving. Sterker nog, het is een voorwaarde om competitief te blijven, om vernieuwing mogelijk te maken. Wie het ritme volledig wil temperen, miskent die realiteit.
Dat neemt echter niet weg dat de conclusie wrang blijft. De rector zal op korte termijn wellicht weinig veranderen aan de indeling van het academiejaar, en de instelling heeft dat hoge tempo nodig om te functioneren. Wat rest is een vorm van verantwoordelijkheid die bij de student ligt. Wachten op structurele hervormingen is geen strategie.
Dat betekent niet dat de omstandigheden plots ideaal worden voor reflectie, integendeel. Het is belangrijk om bewust stil te staan bij hoe je leven vorm krijgt, en te erkennen dat je daar zelf invloed op hebt. Op elk moment kan je beslissen een andere weg in te slaan, hoe onwaarschijnlijk dat op het eerste gezicht ook lijkt.
Annabelle Verhulst is Vetoraan en student Fysica aan de KU Leuven.
Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.
