'Cannabisgebruik is nooit een goed idee als je een mentale dip hebt'

Het woord van de expert

25 april 2022
Interview
Auteur(s): Manon Cools
Cannabis Sativa, beter bekend als de hennepplant, is de populairste illegale drug. Het softdruglabel zorgt voor een ongevaarlijk imago, maar ook cannabisgebruik is niet zonder gevolgen.

In haar carrière als kind- en jeugdpsychiater heeft Inez Vandenbussche veel gevallen gezien waarbij experimenteergedrag met cannabis niet goed is afgelopen. Ze richtte in 2001 de K-dienst Pathways op, een jeugdpsychiatrische afdeling in Tienen voor jongeren tussen de twaalf en veertien jaar.

Vooral jongeren vanaf veertien jaar worden opgenomen op de afdeling Pathways. 'Ze kunnen alleen nog denken aan wiet roken en hoe ze eraan kunnen geraken,' vertelt Vandenbussche. 'Die obsessie en het gebruik van steeds grotere hoeveelheden is een teken dat ze het gebruik niet meer onder controle hebben. Dat kan wijzen op een verslavingsproblematiek.'

Problemen bovenop problemen 

Zwaar cannabisgebruik en de continue zoektocht naar de drug verstoren het dagelijkse leven: slecht scoren op school, prikkelbaar zijn bij je vrienden, je hobby's opgeven enzovoort. Bovendien heeft de drug een invloed op de hersenen die bij frequent en langdurig gebruik onomkeerbaar zou kunnen zijn, net als bij alcohol. 

Volgens Vandenbussche zouden jongeren tussen twaalf en achttien jaar beter geen cannabis en alcohol op regelmatige basis gebruiken: 'Het heeft een invloed op je concentratie, geheugen en inschattingsvermogen. Net die dingen heb je nodig om goed te functioneren op school.'

Bij cannabis krijg je niet de klassieke ontwenningsverschijnselen

Die minder goede schoolresultaten zijn voor jongeren vaak het minste van hun zorgen: het zijn meestal degenen die al onderliggende problemen hebben, of in een moeilijk thuissituatie zitten, waarbij cannabisgebruik kan escaleren. 

Globaal gezien kan een jongere op de zes, na regelmatig roken, het niet meer onder controle houden. Vandenbussche: 'Een brede waaier aan risicofactoren op biologisch, psychologisch, jeugdpsychiatrisch en sociaal vlak maakt jongeren kwetsbaar. Daar valt die ene jongere onder. Zonder achterliggende problemen is de kans op verslaving geringer.'

Hersenontwikkeling

Bij cannabis krijg je niet de klassieke ontwenningsverschijnselen zoals bij andere drugs. 'De drug bindt zich aan de vetcellen in het lichaam, waardoor het actieve bestanddeel van de drug langzaam uit het lichaam verwijderd wordt', zegt Vandenbussche. 

Anders dan bij een drug zoals cocaïne, waarbij je snel na het gebruik ervan een urinetest moet afleggen om stoffen erin te ontdekken, kan dat bij cannabis veertien dagen of langer duren. 'Je hebt dus nooit acute ontwenningsverschijnselen.' 

Hoe jonger je begint, hoe vatbaarder je bent voor een verslaving

Dat is ook het grote verschil met alcohol: je krijgt geen waarschuwing. 'Als je overmatig drinkt, krijg je de volgende dag al een duidelijk signaal dat het niet goed voor je is. Je krijgt een kater.' Die waarschuwing krijg je niet bij cannabis. 

Vandenbussche meent dat cannabis schadelijker is voor jongeren dan alcohol. Het actieve bestanddeel werkt immers op hersencapaciteiten die je onder andere op school nodig hebt. 'Bij volwassenen is dat helemaal anders', zegt ze. 'Dat komt omdat hersenen zich ontwikkelen tot op 25-jarige leeftijd.'

Hoe jonger je begint, hoe vatbaarder je bent voor een verslaving. Er zal minder gevaar achter schuilen als je op achttien jaar begint met wiet te roken. Maar Vandenbussche benadrukt dat cannabisgebruik nooit een goed idee is als je een mentale dip hebt. 

Het roeseffect

Het lichte en euforische gevoel in je hoofd; dat is waar cannabisgebruikers het om is te doen. Tetrahydrocannabinol (THC) brengt dopamine vrij in bepaalde delen van de hersenen. Dat zorgt voor een soort van roeseffect. 

'In de jaren '60 bevatten alle planten meer CBD'

Inez Vandenbussche, kind- en jeugdpsychiater

Die cannabinoïde komt in hoge concentraties voor bij recreatieve cannabis. Daartegenover bevat medicinale cannabis  voornamelijk cannabidiol (CBD), wat een pijnstillende en rustgevende werking heeft. 

Vandenbussche legt uit hoe cannabisplanten doorheen de jaren andere eigenschappen kregen: 'In de jaren '60 bevatten alle planten meer CBD. Om het psychoactieve bestanddeel THC te verhogen, werden er nieuwe kweektechnieken toegepast.'

Medicinale cannabis heeft het tegenovergestelde effect van de recreatieve, waardoor je loom en rustig wordt. Volgens de jeugdpsychiater is dat wat jongeren net niet zoeken: 'De meesten zijn geïnteresseerd in dat roeseffect. Je kan het vergelijken met de weinige jongeren die pintjes zonder alcohol drinken.'