Deze internationale proffen trokken naar de KU Leuven: 'Leuven is zo klein, dat maakt echt een verschil voor mij'

Vooraan in je aula vind je niet alleen Belgische professoren. Vaak krijg je les van proffen met internationale roots. Om zo goed mogelijk onderwijs te bieden op zoveel mogelijk verschillende vakgebieden, moet de universiteit een beroep doen op dat internationaal talent. Zij verruilen hun thuisland voor het pittoreske Leuven.

Dat doen ze omdat ze kansen zien aan onze universiteit, door de aantrekkingskracht van Leuven of simpelweg omdat er een positie vrij was. Veto sprak met vier professoren in verschillende vakgebieden en vroeg hen waarom zij nu aan de KU Leuven lesgeven. Van meer onderzoeksmiddelen tot de levendige sfeer in Leuven, redenen genoeg om ons hun kennis te komen bieden.

Tanja Ahlin: 'De hele stad is een soort campus en voor mij is dat verfrissend'

Oorspronkelijk uit Slovenië, gestudeerd in Duitsland en nu al meer dan tien jaar gevestigd in Amsterdam – Tanja Ahlin, professor in de antropologie, verkende al heel Europa. 'Ik wilde al in mijn bachelor graag in het buitenland studeren, maar in mijn tijd en voor corona waren er minder mogelijkheden. Dus volgde ik een afstandsopleiding Antropologie aan de Athabasca University in Canada. Dat ligt blijkbaar in the middle of nowhere, rond de Noordpoolcirkel. Ik ben er ook nooit geweest.' (lacht)

Voor de internationale ervaring trok ze dan maar naar Heidelberg in Duitsland, om een master in Medische Antropologie te behalen. Toen ze van de KU Leuven een uitnodiging kreeg om als gastprofessor twee interessante vakken te geven, twijfelde ze geen seconde. Nu komt ze twee keer per week naar Leuven om Anthropology and Social Media en Key Concepts in Anthropology te geven.

'De studenten in mijn lessen hebben heel diverse achtergronden, komen uit verschillende landen en spreken veel verschillende talen. Zeker binnen een studie als antropologie kunnen ze zo van elkaar leren. Tot nu toe ben ik erg onder de indruk van mijn studenten, vooral als ze met geprinte en geannoteerde teksten naar me toe komen.'

Als antropoloog zou ze niet zomaar durven omschrijven wat een Vlaamse student is, maar sommige gewoontes vallen haar wel op. 'Vooral jullie etenstijden vind ik verwarrend. In Slovenië eten we een uitgebreide lunch, maar in Nederland en België is het juist andersom. Tijdens de middag eet je hier een boterham met soep, en daarna begin je aan een stevig avondmaal.'

Ook de levendige sfeer in Leuven blijft haar verrassen. Het zal wel helpen dat de lentezon alvast komt piepen en de bomen op de faculteit van Sociale Wetenschappen in bloei staan. 'De hele stad is een soort campus en voor mij is dat verfrissend', zegt Ahlin.

'In steden zoals Amsterdam liggen de faculteiten verspreid over de hele stad en bevindt de universiteit zich tussen al het andere. Elke universiteit heeft zijn eigen cultuur, dus daar moet je je altijd aan aanpassen. In Leuven heb ik het gevoel dat het om de studenten draait.' Daarom vertoeft ze regelmatig in koffiebar Noir, om wat van die studentensfeer op te pikken.

Marco Zambon: 'Het is moeilijk om mezelf in de schoenen te plaatsen van de gemiddelde Vlaamse eerstejaarsstudent'

Het kantoor van Marco Zambon, professor in de zuivere wiskunde, hangt vol tekeningen van zijn kinderen. 'Mijn oudste dochter is nu elf jaar oud en we zijn op zoek naar een middelbare school.' Zo maakt de docent met Italiaanse roots kennis met het secundair onderwijs in België.

'Het is moeilijk om mezelf in de schoenen te plaatsen van de gemiddelde Vlaamse eerstejaarsstudent', zegt hij daarover. 'Nu leer ik via mijn dochter dat aspect van een andere kant te zien.'

Zambon werd geboren in Italië, maar is naar eigen zeggen geen typerende Italiaan. 'Thuis sprak ik geen Italiaans. Mijn vader is een Italiaan, maar mijn moeder heeft Chinese roots en leefde jarenlang in de Verenigde Staten.' Op zestienjarige leeftijd verhuisde hij met zijn familie naar Duitsland voor het werk van zijn vader. 

Daar combineerde hij de studies Wiskunde en Fysica, maar al snel liet hij de fysica vallen: 'Ik had een hekel aan de experimenten bij fysica.' Na het behalen van zijn diploma in de Wiskunde volgde een PhD in de Verenigde Staten. Daarop volgden weer enkele postdocs, verspreid over Europa.

Uiteindelijk kreeg Zambon een permanente positie in Madrid. Twee jaar later hoorde hij van een collega over een open positie aan de KU Leuven. 'Ik heb kort opgezocht waar Leuven precies lag, en vervolgens gesolliciteerd', zegt hij daarover. 'Toen ik uiteindelijk het aanbod kreeg om naar de KU Leuven te komen, heb ik niet getwijfeld.'

De reden voor die zelfzekerheid legt Zambon bij de grotere hoeveelheid middelen die hij met die verplaatsing ter beschikking kreeg van collega's. 'Wat me op academisch vlak aantrok aan de KU Leuven was dat ik een onderzoeksgroep kon opbouwen.' Al speelde de internationale sfeer in Leuven ook een rol. 'Mijn vrouw is Braziliaans. Ik wist dat ze in Leuven gemakkelijk in het Engels zou kunnen communiceren.'

Nu geeft Zambon wiskunde 1 aan verschillende richtingen van de faculteit Wetenschappen. 'Ik besef me dat het moeilijk is om twee uur naar iemand te luisteren die geen perfect Nederlands spreekt', zegt hij daarover. Om die drempel te overwinnen zet hij volop in op lesmateriaal. 'Alles wordt in een of andere vorm opgeschreven. Enkele semesters geleden ging ik ook nog naar een logopedist, om mijn uitspraak te verbeteren.'

'Ik beschouw Italië nog altijd als mijn thuis', zegt Zambon over zijn geboorteland. 'Maar ik moet zeggen dat ik veel contact verloren ben met dat land. Ik woon er al dertig jaar niet meer.' Dat maakt voor de goedgezinde professor niet uit: 'Ik heb me altijd goed in mijn vel gevoeld, ook als ik niet in Italië ben.'

Benedikt Szmrecsanyi: 'Alles is hier net dat tikkeltje trager'

'Mijn familie is heel Europees, Oostenrijks-Hongaars eigenlijk', zo begint Benedikt Szmrecsanyi, professor in de Engelse taalkunde, ons gesprek. 'Dus ik heb zowel een Oostenrijks als een Duits paspoort.' In Freiburg en Washington behaalde hij diploma's in taalkunde, politieke wetenschappen en economie.

Na een vaste aanstelling bij de universiteit van Manchester, kwam hij dertien jaar geleden naar Leuven. 'Ik heb altijd veel Leuvense professoren gekend die presenteerden op conferenties. Ik was dan ook altijd een bewonderaar van taalkunde aan de KU Leuven.'

Twee professoren van de KU Leuven overtuigden hem om via het FWO Odysseusprogramma aan onze universiteit te starten. 'Bij dat programma geeft de instelling je een onderzoekspositie tot je na een aantal jaar een professor die op emeritaat gaat vervangt', verduidelijkt Szmrecsanyi.

Zijn eerste les in KU Leuven vond plaats voor een kleine groep studenten. 'Dat was een bachelorvak in historische taalkunde. Ik viel in voor een professor die uitviel in dat semester. Dat was een fijne onboarding', zegt Szmrecsanyi. 'In Manchester gaf ik les aan honderden studenten tegelijk, dat was een totaal andere ervaring.'

'Ik wist dat KU Leuven cutting-edge was in mijn vakgebied. Maar daarbuiten heeft de KU Leuven de reputatie een oerdegelijk instituut te zijn. Het is een fijne plek om te zijn', gaat hij verder. Al vergde het soms ook moeite om aan België gewend te raken. 'Alles is hier net dat tikkeltje trager. Mensen zijn hier niet zo gehaast, zoals in het Verenigd Koninkrijk of Duitsland.'

'Dat is een kunst. En hoe langer ik hier woon, hoe meer ik probeer daar ook naar te streven', vervolledigt hij. Als professor met een familie was de keuze voor KU Leuven ook makkelijker: 'België is gewoonweg aangenamer als je kinderen hebt. Betere kinderopvang, betere scholen, meer speeltuinen.'

Ook bij de studentenpopulatie merkt Szmrecsanyi verschillen met andere landen: 'Op masterniveau proberen we internationale studenten te rekruteren. Dan merk je dat de interactie in de les vooral tussen internationale studenten gebeurt.' Al hoeft dat volgens hem niet meteen iets slecht te zijn. 'Het interessante is dat de stilte van Belgische studenten geen effect heeft op hun resultaten – dus zeg ik: waarom niet?'

Catherine Powell-Warren: 'Ik denk dat Vlaamse studenten alle reden hebben om zelfverzekerd te zijn'

Catherine Powell-Warren, opgegroeid in het noorden van Quebec, omschrijft haar academische parcours zelf als onconventioneel. 'Ik behaalde eerst een bachelor in de economie en ging daarna een tijd werken om te sparen voor een rechtenopleiding in Toronto.' Enkele jaren later volgde ze in New York een master in de designgeschiedenis en curatoriële studies.

Vervolgens begon ze aan een doctoraat in de kunstwetenschappen aan de Universiteit van Texas in Austin, dat ze afrondde aan de Universiteit Leiden. Voor haar postdoctorale onderzoek trok ze uiteindelijk naar Gent.

Lesgeven aan de KU Leuven voelde voor Powell-Warren als een droom die uitkwam. 'In het tweede jaar van mijn doctoraat vertelde mijn begeleider me dat Katlijne Van der Stighelen binnen enkele jaren met pensioen zou gaan. Hij suggereerde dat ik misschien haar plaats kon innemen. Dat leek toen erg onwaarschijnlijk – maar hier sta ik dan.'

Toen ze in 2024 uiteindelijk aan de KU Leuven begon te doceren, was haar echtgenoot pas overleden. 'Het was een moeilijke periode in mijn leven. Maar toen ik voor de aula stond om les te geven in modegeschiedenis, werden mijn kleine hondje Bugs Bunny en ik hartelijk verwelkomd door de studenten – het was de perfecte dag.'

Lesgeven is een echte roeping voor Powell-Warren. 'Zelfs als een college minder goed verloopt, geldt dat: als ik maar één student weet te bereiken voor wie de les bijzonder is, dan is dat alles wat ik nodig heb.' Ze wil de wat terughoudende studenten in Leuven dan ook een hart onder de riem steken: 'Ik denk dat Vlaamse studenten alle reden hebben om zelfverzekerd te zijn. Jullie zijn goed opgeleid en intelligent, dus meer zelfvertrouwen is dan absoluut op zijn plaats.'

Het is ook niet altijd makkelijk om internationale professor te zijn. Omdat ze vaak verhuisde, was het soms lastig om zich echt deel van een gemeenschap te voelen. In Leuven ervaart Powell-Warren dat anders: 'Leuven is zo klein, en dat maakt echt een verschil voor mij. Het is leuk als ik onderweg collega’s of studenten tegenkom.' Ze volgt nu ook intensieve Nederlandse lessen, wat het op termijn nog makkelijker zal maken.

Leuven is intussen een speciale stad voor haar geworden. 'Ik liep laatst over de binnenplaats van De Valk, het was zonnig, de studenten stonden in de rij voor een ijsje, en ik dacht: perfecter kan niet!'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.