Lezen we beter gewoon geen kranten meer?

Elke dag begint ongeveer op dezelfde manier. Vader slaat de papieren krant open, jij misschien de digitale versie. Je wordt overspoeld door uiteenlopende thema's: verkiezingen, klimaat, oorlog en ergens daartussen een nieuw BV-koppel. Je scant snel titels die niet al te vrolijk zijn, want tijd om het volledige artikel te lezen is er vaak niet. Zo lees je in sneltempo een hele reeks slechtnieuwsberichten. Dat weegt op je humeur en voedt een gevoel van machteloosheid.

Bewust wegkijken

Dan dringt zich een vraag op: als je slechtgezind wordt van nieuws, lees je dan beter geen kranten meer? Zet je de televisie beter uit wanneer het journaal begint? En daarbij: is op de hoogte zijn een morele verplichting als goede burger, als goede student? Of mag je bewust wegkijken?

Laten we beginnen bij het begin. Waarom lezen we eigenlijk een krant? Om geïnformeerd te zijn en niet wereldvreemd te worden. Het geeft ons het gevoel betrokken te zijn, al is dat vaak passief. Tegelijk spreekt het ons verantwoordelijkheidsgevoel aan. Er gebeuren wereldwijd gruwelijke dingen. Het minste wat we kunnen doen, is daarvan op de hoogte zijn. Maar klopt die redenering wel?

Een groot verschil met vroeger is de onbeperkte hoeveelheid nieuws die ons vandaag bereikt. Je kan, zoals je vader, elke ochtend een kwartiertje de krant lezen en daarna doorgaan met je leven. Dat is niet wat er in de praktijk meestal gebeurt bij studenten. Tussen twee lessen door klik je je gsm open. Je ziet beelden van huilende, ondervoede kinderen. Het maakt je boos en verdrietig, maar wat kan je doen? Dertig seconden later verdwijnt het beeld alweer naar de achtergrond.

Machteloos?

Het gevoel van machteloosheid verdient nuance. Het is belangrijk om te beseffen dat we op kleine schaal vaak wél invloed kunnen hebben. Denk aan bewust stemmen tijdens verkiezingen, zorg dragen voor de natuur om klimaatrampen te beperken, of zorg dragen voor elkaar om vermijdbaar leed te voorkomen.

En ja, er is ook positief nieuws. Maar geef toe: dat is vaak de minderheid. Bovendien blijft het minder hangen. We staan er sneller onverschillig tegenover en houden ons er gewoon minder mee bezig.

Bovendien worden we als student opgeleid om kritisch te zijn. De hogeschool of universiteit reikt kritisch denken aan als een morele plicht. Het lijkt alsof we onverschillig zijn als we niet alle actualiteit volgen. Maar wat als dat niet om onverschilligheid gaat, maar om zelfbehoud? 

Je bewaart mentale ruimte om later wél betrokken en met volle aandacht naar nieuws te kijken. Dan schiet je echt niet tekort. Het is namelijk beter om een aantal artikels grondig te lezen dan alles half. Anders maakt je hoofd er een eigen verhaal van dat misschien verder van de werkelijkheid ligt dan je zelf beseft.

Geen onverschilligheid

Kortom, het blijft natuurlijk belangrijk om je goed te informeren, daar bestaat geen twijfel over. We moeten nieuws bewuster consumeren. Bijvoorbeeld op één vast moment 's ochtends. We moeten een balans vinden tussen op de hoogte zijn en niet depressief worden van het leed van anderen. 

Dat betekent niet dat we dat leed ontkennen. De wereld staat nooit stil. Er gebeuren voortdurend nieuwswaardige dingen op verschillende plaatsen. Juist daarom kan stilte soms ook een vorm van verantwoordelijkheid zijn. Niet uit onverschilligheid, maar net om met een heldere blik te kunnen kijken naar wat er echt toe doet.

Kato De Bruycker is Vetoraan en student Bio-ingenieurswetenschappen aan de KU Leuven.

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.