Journalisten in de bloemetjes aan KU Leuven: 'Fijn om de solidariteit te voelen'

Ze zijn steeds aanwezig voor een verslag, maar het gebeurt niet vaak dat journalisten uitvoerig in de bloemetjes worden gezet aan een universiteit. Toch kregen donderdag onderzoeksjournalisten Megan Twohey en Jodi Kantor van de KU Leuven de hoogste eer: een eredoctoraat, ofwel een doctores honoris causa, zoals rector Severine Vermeire het zei. 

Dat deed ze op voordracht van de faculteit Sociale Wetenschappen, die de twee journalisten wilde eren voor hun verslaggeving rond de voormalige Hollywoodmagnaat Harvey Weinstein. In een ophefmakend artikel uit 2017 legden Twohey en Kantor voor The New York Times diens roofzuchtig seksueel gedrag bloot  Met hun berichtgeving zetten de twee vrouwen ook de #MeToo-beweging in gang. 

Ook Belgische journalisten kregen een plaats tijdens de ceremonie. Zo sprak documentairemaakster Tess Uytterhoeven – gelauwerd voor Het Proces Dat Niemand Wou over het proces-De Pauw – uitgebreid over de inspiratie die ze haalde uit het werk van Twohey en Kantor. Op moeilijke momenten haalde ze inspiratie uit hun doorzettingsvermogen, haalde ze aan. 

Solidariteit

'Het is fijn om die solidariteit te voelen, en om andere Belgische journalisten die rond dit thema hebben gewerkt te ontmoeten', zei Megan Twohey daar vooraf over in een interview met Veto.

Na de uitreiking kregen de twee vrouwen – Kantor vanop een videoverbinding vanuit de Verenigde Staten, Twohey in de Leuvense Promotiezaal – een minutenlang durend applaus. Een enorm contrast met het langdurige en soms moeilijke journalistieke proces dat aan het artikel vooraf ging, vertelt ze in de chique setting van de rectorale salons. 

'Wanneer je aan onderzoeksjournalistiek doet, hoop je dat de verhalen die je uitbrengt ook een impact kunnen hebben', zegt Twohey. 'Ik heb artikelen geschreven die ervoor gezorgd hebben dat bad guys nu in de gevangenis zitten of die nieuwe wetten tot stand hebben gebracht. Tegelijk kan je ook niet met een bepaalde uitkomst in je hoofd zitten.'

'In de laatste fase van het artikel over Harvey Weinstein raakten we zo immersed in het journalistieke proces, dat ik op een gegeven moment tegen Jodi uitroepte: "Gaat iemand zelfs ons artikel lezen? Is anybody going to care?" Je kan dus wel zeggen dat we deze uitkomst niet echt verwacht hadden', lacht ze. 

'Dat is belangrijk. Als journalist moet je gewoon de feiten volgen waar ze je ook naartoe leiden. En niet getrouwd zijn met de uitkomst van het journalistieke proces. Just keep your head down, and do the work to the best of your abilities.' 

We zijn nu bijna tien jaar verder. Heeft u het gevoel dat er een backlash is ontstaan tegen de #MeToo-beweging?
Megan Twohey: 'Dat denk ik wel. Het was ongelooflijk om te zien hoe ons artikel over Weinstein die beweging in gang zette. Maar ik denk dat het tien jaar later wel gebleken is dat er geen single fix is voor de problemen die we naar buiten hebben gebracht.'

'Vorig jaar deed ik een groot onderzoek naar Andrew Tate, die misschien wel een van de meest machtige en invloedrijke figuren is in de manosphere. Hij spreekt miljoenen jonge mannen aan, die vinden dat ze opzij gezet zijn, genegeerd en oneerlijk behandeld in de culturele shift die zich heeft ontwikkeld sinds #MeToo-beweging.'

'Het is niet mijn job als journalist om met alle oplossingen te komen, maar gewoon verder te gaan met het blootleggen van de feiten. Je kan de problemen niet oplossen die nog niet geweten zijn. I just keep putting my head down in reporting what's happening next.'

Onderzoeksjournalistiek lijkt te floreren bij The New York Times. Langs de andere kant krijgen kranten als The Washington Post het heel moeilijk. Bestaat het gevaar dat dit soort journalistiek verdwijnt?
'Ik denk niet dat dat gevaar bestaat. The New York Times doet het heel goed. Ons lezersaantal blijft maar groeien. Maar het klopt dat heel wat nieuwsorganisaties struggelen. Ik heb ook bij kranten in Chicago en andere steden gewerkt. Op die plekken krimpt de journalistiek ook. Het is een struggle for survival voor onafhankelijke, echte journalistiek vanwege bepaalde economische evoluties.'

'En natuurlijk vindt er een grote shift plaats in ons medialandschap. Heel veel jonge mensen die ik ken halen hun nieuws van TikTok en Instagram. Ik ben heel dankbaar om te werken bij een nieuwsorganisatie die altijd twee stappen vooruit denkt en zich aanpast, terwijl ze toch het niveau van journalistiek hoog houdt.'

'Vroeger verschenen mijn artikelen gewoon in de krant en op de website van The New York Times. Nu maak ik vaak ook een korte video over mijn werk voor op TikTok en Instagram. Dat is een van de voorbeelden over hoe we ons als medium steeds proberen aan te passen.'

Heeft u een boodschap voor jonge journalisten die aan onderzoeksjournalistiek willen doen?
'I mean, het is een eer om tegenover jullie te mogen zitten (lacht), aangezien jullie zo toegewijd aan de journalistiek zijn. Als je de energie en toewijding hebt, zal je de juiste journalistieke wegen wel vinden om de waarheid te onthullen en naar buiten te brengen. Ik kan je alleen niet exact beloven hoe dat eruit zal zien.'

'Jullie zullen sowieso niet het traditionele journalistieke pad kunnen betreden, wat ik wel kon doen toen ik twintig jaar oud was. Maar de rol van journalistiek is vandaag veel belangrijker dan ooit. Er zijn vandaag heel wat krachten die valse narratieven verspreiden en de waarheid verborgen willen houden.'

Jullie schreven samen het boek She Said, dat ook uitstekend verfilmd werd. Wat is uw favoriete journalistieke film?
'Oof, dat is een moeilijke vraag. (lacht) Ik hou van dat soort films: ze tonen de journalistiek zoals ze echt werkt. Weet je, er zijn andere films over journalistiek die ons in een vals en slecht daglicht plaatsen.'

'Zeker vrouwelijke journalisten worden vaak afgebeeld alsof ze slapen met hun bronnen, enzovoort. Jodi en ik waren zo blij dat ons werk werd verfilmd op een manier die recht doet aan wat we doen, en hoe we het doen. Veel bronnen zeiden me enkel teruggebeld te hebben nadat ze de film hadden gezien. Pas nadat ze de film hadden gezien, beseften ze: hen kan ik vertrouwen.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.