Deze studenten doen mee aan de ramadan: 'In essentie heeft het vasten niets met eten te maken'

Dertig dagen lang richten moslims zich tijdens de ramadan volledig op spirituele groei en bezinning. Zolang de zon boven de horizon is, wordt er niet gegeten of gedronken. Waarden zoals vergeving, samenhorigheid en liefdadigheid krijgen in deze periode extra nadruk. Dit jaar valt de ramadan midden in het semester: ze ging van start op 18 februari en duurt nog tot 20 maart. Maar hoe combineer je vasten met studeren? Wij vroegen het aan drie studenten. 

Voor Saba Alsaqqa, studente Politieke Wetenschappen, is de ramadan een moment om opnieuw stil te staan bij wat echt belangrijk is. 'In essentie heeft het vasten niets met eten te maken, maar met de relatie tot jezelf en God', vertelt ze op onze redactie. 'Je doet afstand van gewoontes die niet goed zijn voor je, zoals schelden of scrollen. Je krijgt de mogelijkheid om een beter mens te worden.' 

Een dag zonder eten maakt je bewuster van wat je als mens nodig hebt, vindt ze. 'Je hebt een hele dag honger, maar zodra je aan tafel zit, voelt je buik na tien minuten al vol. Onze behoeften lijken altijd zo groot, maar eenmaal ze vervuld zijn, blijken ze best klein.' De ramadan maakt voor Saba telkens duidelijk dat niet onze dagelijkse verlangens, maar diepere waarden volgens haar centraal zouden moeten staan in het leven.

Aan de andere kant zorgt het vasten ook voor heel wat uitdagingen, zeker op het vlak van studeren. 'Het vraagt veel meer moeite om in de les te focussen en aandachtig te zijn', vertelt ze. 'Je eet minder en hebt en dus ook minder energie. Bovendien moet je vroeg wakker worden zodat je kan eten voordat de zon opkomt. Ook die verandering in slaapritme weegt door. Het is veel zwaarder, maar met de juiste houding raak je er doorheen.'

Op de rem

De ramadan dwingt je om even op de rem te drukken, vertelt Rania Asbagui, studente Rechten aan onze universiteit. In het dagelijks leven is ze veel bezig met haar studie en studentenjob. Deze periode geeft haar de kans om de nadruk te leggen op iets wat energie geeft in plaats van energie neemt. 'Omdat je zo hard focust op iets anders wordt de honger een detail', zegt ze. Door bezig te zijn met haar geloof kan ze de vermoeidheid van het vasten tegengaan.

'De islam is dat wat me altijd geruststelt, wat me vrede brengt in het onbekende. Het vormt een houvast en geeft energie om voort te gaan.' Rania hecht daarbij veel belang aan de samenhorigheid die de islam uitdraagt. 'We zitten in een tijd van veel individualisme, mensen lijken het contact met elkaar te zijn kwijtgeraakt. De islam moedigt je aan om anderen centraal te stellen en voorbij je eigen belangen te kijken.' 

Ahmad Abo Saaba, student Geneeskunde, ziet de ramadan dan ook als een innerlijke oproep om een beter mens te worden. 'De persoon die je bent wanneer je de periode van de ramadan binnenstapt, is niet dezelfde als de persoon die haar weer verlaat', zo formuleert hij het. Voor Ahmad lijkt de ramadan op die manier sterk op de blokperiode. 'Je probeert net dat stapje verder te gaan. Er is niemand die zich in het semester even hard inzet als in de blok.' 

Iftar

De ramadan combineren met je studies is een dubbele uitdaging. 'Ik probeer na het ochtendgebed, wanneer ik net heb gegeten, het meeste van mijn werk te doen', vertelt Ahmad. 'Op die manier blijven er vlak voor het moment van de iftar enkel nog minder veeleisende activiteiten over.' 

Tijdens de ramadan wordt het vasten dagelijks beëindigd met de iftar. Vanaf dan mag er opnieuw gegeten en gedronken worden. Het is een tijd van samenkomst en dankbaarheid, al beleven Saba, Rania en Ahmad dit elk op hun eigen manier. 

Voor Saba zorgt de iftar op kot voor een eenzaam gevoel. Zij is van Palestijnse afkomst en groeide op met grote iftars. 'Heel de familie zit dan samen aan tafel. Elke avond was er iemand nieuw op bezoek. Sinds ik in België ben, zijn het ik en mijn gezinnetje. En nu ik op kot ben, sta ik er helemaal alleen voor. Soms kook ik met vriendinnen die ook aan het vasten zijn, maar dat is niet altijd mogelijk.'

Zowel Ahmad als Rania zijn pendelstudenten en hebben daardoor wel de mogelijkheid om de iftar met hun familie door te brengen. 'Het avondeten is het moment dat iedereen samenkomt, een echt festijn. Omdat ik studeer, eet ik normaal gezien niet altijd 's avonds thuis. De ramadan brengt die gewoonte terug, wat echt heel fijn is', vertelt Rania.  

Wanneer de universiteit botst met je geloof

Lessen die laat op de avond plaatsvinden, kunnen een struikelblok vormen voor studenten die meedoen aan de ramadan. Na een hele dag vasten sta je niet te springen om je maaltijd nog verder uit te stellen voor een les van zes tot acht uur 's avonds. Vaak kiezen ze er dan voor om beroep te doen op lesopnames of notities van medestudenten. 

Ook de universiteit waar je studeert, speelt een rol in hoe je de ramadan ervaart. De KU Leuven voorziet bijvoorbeeld op verschillende locaties stille ruimtes, waar studenten kunnen bidden. Aan vrijzinnige universiteiten, zoals de VUB en ULB, zijn dergelijke faciliteiten afwezig. 

'Ik vind dit heel jammer en pijnlijk. Bidden is zo een belangrijk onderdeel van ons geloof, maar vanuit een boodschap van neutraliteit kiezen ze ervoor dit niet toe te laten', zegt Rania. 'Ik bid op campus vaak onder trappen', vertelt Ahmad, die aan de VUB studeert. 'Ik hoop dan dat er geen voorbijgangers zullen zijn, anders word je nogal vreemd aangekeken.'

Streng, of richtinggevend?

Binnen de Westerse samenleving wordt de islam vaak bestempeld als een strenge godsdienst. Saba ervaart het tegenovergestelde: 'De islam leert je dat God vergeeft. Het is oké dat er soms iets misloopt, zolang je intentie puur is. Je hoeft niet perfect te zijn. Je doet het op jouw manier, het feit dat je ermee bezig bent is al goed. De islam verplicht je om mensen te vergeven en om een excuus te verzinnen voor hun fouten in plaats van een oordeel te vormen.'

'Ik zie de islam niet als een strenge godsdienst, maar als een manier van leven', zegt Ahmad. 'Omdat God ons heeft geschapen, weet Hij wat goed is en wat niet goed is. Daarom probeer ik me aan de regels te houden. Je kan het vergelijken met autorijden, ook daar zijn honderd en één regels, maar niemand zegt dat autorijden streng is. De regels bestaan voor het welzijn en de veiligheid van jezelf en je medemensen.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.