Voorzitters LOKO en Stura over engagement: 'Aan iedereen die twijfelt: doe het gewoon'

'Ik zeg altijd: er mogen wat meer "kringmensen" bij Stura. Als studenten­vertegen­woordigers een probleem hebben dan zeggen ze, "we zullen eens vergaderen." Als leden van een kring een probleem hebben, dan is het "we zullen dat eens oplossen"', lacht Stura-voorzitter Lotte Van Marcke. We hebben haar net gevraagd of er niet te veel vergaderd wordt in de wereld van de Leuvense studentenvertegenwoordigers.

LOKO-voorzitter Dora Leko geeft toe dat ook haar koepel lang kan vergaderen. Tot in de vroege ochtend, als het moet: 'We ver­gaderen langer dan Stura, maar dat komt deels door ons late beginuur – ook door Stura', lacht ze. 

Lotte Van Marcke is voorzitter van Stura, de studentenraad van de KU Leuven. De focus van Stura ligt vooral op het onderwijs aan de KU Leuven, zoals nadenken over het AI-beleid, thesissen of examenroosters.

Dora Leko is dan weer voorzitter van LOKO, de Leuvense Overkoepelende Kringorganisatie. LOKO vertegenwoordigt alle studentenkringen en focust zich op de student in Leuven, bijvoorbeeld door het organiseren van verschillende evenementen, waaronder de 24 urenloop. 

Met de kiesweken in het vooruitzicht wordt het tijd om met de twee voorzitters terug te blikken op hun academiejaar. In een dubbelinterview, want de twee zeggen ook nog veel van elkaar te kunnen leren.

Hoe kijken jullie terug op jullie jaar als voorzitter?   
Lotte Van Marcke (Stura): 'Ik denk dat ons jaar redelijk goed gegaan is. Heel veel zaken die we in het begin wilden, hebben we kunnen realiseren. We hadden bijvoorbeeld de ambitie om een vormingscongres voor studentenvertegenwoordigers op te starten, en dat is gelukt. Over het algemeen is het moeilijk om een specifiek hoogtepunt aan te duiden, maar de sfeer bij Stura is in elk geval super goed en dat is het belangrijkste.'

Dora Leko (LOKO): 'Ook wij hebben een super leuk jaar gehad waarin we veel hebben bijgeleerd. We hebben onze "drie v's" van vorig jaar: verbondenheid, vertegen­woordiging en visibiliteit zeker kunnen waarmaken. Sommige zaken zijn natuurlijk beter gelukt dan de andere, maar daar hebben we ook uit geleerd. Dat is waarom je de functie doet.'

Die visibiliteit was een werkpunt, gaven jullie allebei eerder aan.
Leko: 'Inderdaad. We hebben goed gefocust op onze communicatie, zeker in het eerste semester. Onze "drink bewust"-campagne is daarvan een geweldig voorbeeld. Daar hebben we goed met de pers gespeeld. Op de Oude Markt waren er onze "waterteams", en je hoorde toen van veel studenten dat ze ons daarvan kennen.'

Van Marcke: 'Bij ons is dat nog een werkpuntje waar we intern hard mee bezig zijn: hoe kunnen we ervoor zorgen dat studenten en studentenvertegenwoordigers Stura kennen? En hoe kunnen ze vooral hun eigen Facultaire Overlegorganen en studenten­vertegenwoordigers leren kennen? Op dat vlak is er nog werk.'

'Al denk ik wel dat we op bepaalde vlakken echt wel ons best aan het doen zijn. 8.000 studenten vulden dit jaar onze studenten­bevraging in. Dat is bijna vijftien procent. Als we het echt willen, dan lukt het ons. De vraag is daarom op welke punten we willen inzetten en welke boodschap we daarbij willen verspreiden. We willen niet duizend Instagram-posts maken en zien wat plakt.'

Kunnen jullie op dat vlak iets van elkaar leren?
Van Marcke: 'Super veel. LOKO heeft enorm grote evenementen, dat hebben wij totaal niet. Van de communicatie daar kunnen we echt veel leren. Bij ons vormingscongres kon de communicatie nog beter, dus denk ik dat onze communicatieverantwoordelijken daarover kunnen samenzitten.'

Leko: 'Dat denk ik ook. In principe zijn we twee verschillende koepels. Wij focussen op andere zaken en jullie manier van werken is anders. Jullie zijn meer onderwijsgericht, wij zijn meer gericht op Leuven en het organiseren van evenementen. Daardoor is ons doelpubliek en onze stijl wat anders. Maar tegelijk zijn wij de twee koepels. (Resoluut) In de toekomst kunnen we op dat vlak meer samenwerken.'

Van Marcke: 'Klopt. De eerste stap is voor ons om bij kringen en LOKO horen hoe jullie dat doen.'

Leko: 'Als voormalig coördinator communicatie vind ik dat een heel goed idee.' (Lacht)

In het begin van het academiejaar vroegen we jullie wanneer jullie voorzitterschap geslaagd zou zijn. Lotte, jouw eerste punt was dat er in elke sanitaire ruimte van de KU Leuven menstruatieproducten moesten komen. Op dat vlak komt er schot in de zaak.
Van Marcke: 'Dat klopt. Ik denk dat elke keer als de vicerector Studentenbeleid mij ziet komen dat hij denkt: "ah daar is ze weer, met haar menstruatieproducten". (Lacht) Maar, er wordt wel naar geluisterd en naar oplossingen gezocht. Het is er nog niet, maar er zit beweging in. De rectorale ploeg wil mee en wil het op termijn doen. Ik ben blij met hoe dat allemaal gelopen is.'

Je wilde ook inzetten op de ondersteuning van studentenvertegenwoordigers en hun FO's. 
Van Marcke: 'Dat hebben we ook gedaan. We hebben twee stuvercongressen georganiseerd en ik hoop dat het volgende team dat opnieuw doet. Ik heb het gevoel dat de FO-voorzitters het gevoel hebben dat ze mij mogen bellen als ze een probleem hebben. Dat doen ze ook. Als er toch ruimte voor verbetering is, staat mijn deur altijd open.'

Nog iets?
Van Marcke: 'De band met de nieuwe rectorploeg goed houden is bij ons super goed gelukt. Ik kan de rector echt bellen als het nodig is. Ook met alle vicerectoren zit het goed, als ik ze nodig heb maken ze op korte tijd tijd voor me vrij. Ze komen ook proactief input bij ons vragen.' 

Dora, een van jouw doelen was om de studentenvoorzieningen of stuvo's in de Algemene Vergadering van LOKO een grotere rol te geven.
Leko: 'We hebben geprobeerd om de stuvo's te doen opleven. Onze prioriteiten waren om de basis van de vertegenwoordiging op dat vlak terug omhoog te halen, en dat is gelukt. We hopen dat wat we dit jaar hebben opgestart ook volgend jaar verdergezet zal worden en nog een niveautje hoger kan zijn.'

Je wilde ook een compromis vinden tussen de stad en LOKO als het gaat over de fakbars in de Tiensestraat.    
Leko: 'De fakbars waren voor ons belangrijk. We hebben ingezet op de samenwerking met heel veel mensen, onder andere een nieuwe rectorale ploeg en een nieuwe schepen. We hebben meerdere overleggen gehad met de buurt, waarvan er ook nog in mei op de agenda staan. Banden tussen de politie, de stad en de studenten zijn aan het verbeteren.'

Is het mogelijk om in contact te blijven met alle praesides?   
Leko: 'Ik denk het wel, het is ook een van de prioriteiten van een voorzitter om met praesides en kringleden in contact te blijven. Plan sjarels zijn daarvoor ook ideaal, maar niet iedereen gaat daar naartoe. Voor of na een Algemene Vergadering is ook altijd een goed moment om even bij te praten. Als team vind ik dat we dat goed gedaan hebben en heb ik niet het gevoel dat we grote zaken gemist hebben.'

Plan sjarels zijn een beetje het mekka van de studentenvertegenwoordigers en kringers.    
Leko: 'Ja, dat is waar. Het is natuurlijk ideaal om mensen beter te leren kennen, maar we moeten ook op zoek naar andere manieren. Het leven draait niet om samen drinken, maar om samen gezellig zaken te doen.'

Dat het vooral om alcohol draait is het vooroordeel dat leeft. Is daar iets aan te doen?         
Van Marcke: 'Ergens wel en ergens niet. Ik denk dat het totaal niet waar is. Bij ons drinkt de helft van ons dagelijks bureau niet, de andere helft amper. Je merkt die switch echt, we hebben veel meer zin in een spelletjesavond dan om echt uit te gaan.'

Leko: 'Bij ons is het ook zo. We hebben uiteraard ook onze sensibiliserings­campagne gevoerd.'

Van Marcke: 'Inderdaad. Daar is LOKO goed mee bezig. Heel vaak als er activiteiten zijn die niet rond drinken draaien, dan is LOKO daar wel, komt het in de Veto, in een andere krant of op Instagram. Ik zie dat steeds voorbij komen en dan denk ik, dat is kei leuk. LOKO doet dat goed.'

Leko: 'Dankjewel. Onze sensibiliserings­campagne is nu echt verankerd. Het is al het derde jaar van de "drink bewust"-campagne en die zal na een evaluatie waarschijnlijk ook blijven. We merken over het algemeen een shift: studenten drinken minder. En de groepsdruk gaat eruit.'

De kiesweken gaan stilaan van start. Met eetstandjes en gekke evenementen, Ekonomika dat groots uitpakt. Gaat het dan nog wel over studenten­vertegenwoordiging?     
Leko: 'Natuurlijk wel. Uiteindelijk is dat waarom je het doet. Ik denk dat de kiesweken een goed concept zijn om de studenten op een leuke manier te bereiken. Ze zijn een mooi moment om eigenlijk stil te staan bij het idee dat er inderdaad mensen zijn die het voor de studenten opnemen in bepaalde functies.'

'Ik denk dat het voor de gewone student ook tof is om daar toch één week per jaar aan herinnerd te worden. Het is een heel hoogtepunt voor de opkomende ploegen: ze werken er weken of maanden naartoe, dus natuurlijk is het dan heel leuk om te laten zien waarvoor je zo hard gewerkt hebt.'

Van Marcke: 'Vooral bij kringen is de kiesweek vaak het moment om te laten zien dat je ploeg ook in staat is om grote evenementen te organiseren. Dat je ploeg in staat is om sponsoring binnen te halen, zowel voor de kiesweek als voor de rest van het jaar.'

'Hetzelfde bij studentenvertegenwoordigers. Heel veel kringen hebben een kiesdebat waar je kan zeggen waar je dat jaar voor wil gaan en dat eens aan een hele aula uit te leggen. Dat is een oefenmoment voor studentenvertegenwoordigers.'

Het is een hoogtepunt, maar kringen hebben het moeilijk om tien tot vijftien procent van de stemmen binnen te halen.     
Van Marcke: 'Ja, ik denk dat dat soms moeilijk is, maar ik denk ook wel dat het heel belangrijk is dat die drempel er is en dat kiesploegen daar moeite voor moeten doen. Zo wordt in stand gehouden dat de kiesploeg een inspanning doet om de studenten te bereiken, waardoor studenten hun kring ook wel kennen voor de rest van het jaar.'

Leko: 'Het blijft ook belangrijk om in te zetten op het bereiken van zoveel mogelijk studenten. Je kan bijvoorbeeld geen kiesweek draaien op een cantus, want niet iedereen cantust graag. De opkomende ploeg moet dus net out-of-the-box gaan denken, om nieuwe activiteiten te verzinnen en zoveel mogelijk studenten te bereiken.'

Tijdens die kiesweken ligt het engagement vaak heel hoog, maar kan dat soms na de examens beginnen stilvallen. Hoe houd je mensen geëngageerd?    
Leko: 'Tja, dat hé. (lacht) Ik vind dat dat heel individueel te bekijken valt: over wie gaat het en in welke situatie? Het is vooral belangrijk om de fijne sfeer te behouden, binnen een kring, een FO, een koepel of studentenraad. Communicatie binnen een team is ook heel belangrijk, zodat je op tijd kan aangeven als er dingen minder goed gaan, waardoor je er samen als team uit kan geraken

Van Marcke: 'Je moet inderdaad echt kijken naar het individuele niveau, naar wie wat nodig heeft. Ik denk wat voor studenten­vertegenwoordigers het belangrijkste is, de appreciatie is die je krijgt van andere studentenvertegenwoordigers en van mensen uit de KU Leuven. Als je programmadirecteurs of bepaalde professoren zeggen – "ah, dat is kei leuk dat de studenten hier altijd zitten en zoveel input geven" – dan geeft dat je echt energie om naar die vergadering te gaan.'

Voor de hoge posities in kringen, Stura of LOKO is er soms sprake van vriendjes­politiek, horen wij. Dat is misschien ook een reden voor sommigen om af te haken. 
Van Marcke: 'Ik geloof juist dat het omgekeerd is, dat je juist door bij een vrije vereniging, kring of FO te gaan je juist heel veel nieuwe mensen leert kennen. Ik denk even terug aan mijn eigen verkiezing. Het was juist mijn eigen FO dat op voorhand heel kritisch was en echt moeilijke vragen stelde, om mij echt op de rooster te leggen.'

Leko: 'Ook ik zou echt niet van vriendjes­politiek spreken. Een studentenkring bijvoorbeeld: dat is het eerste aanspreekpunt voor studenten. Je daarin engageren is heel laagdrempelig.' 

'Als koepels proberen wij er voor te zorgen om zo laagdrempelig mogelijk te zijn. LOKO en Stura zijn vaak niet de plaats waar studenten meteen naartoe trekken, maar aangezien studenten die zich al engageren makkelijk in onze Algemene Vergadering terechtkomen, moet je echt niet de juiste mensen kennen om het te maken.'

Over naar een ander thema. Zuhal Demir. Zij denkt eraan iedere student – mits uitzonderingen – te verplichten om 54 studiepunten op te nemen. Jullie hebben een studentenjob, een sociaal leven, jullie engagement. Nemen jullie 54 studiepunten op?
Leko: 'Ik wel, 74 om precies te zijn.' 

Van Marcke: (Verbaasd) 'Ik neem er 45 op. Niet omdat ik Sturavoorzitter ben, maar om persoonlijke redenen. En dat werkt. Ik ga niet akkoord met de plannen van Demir, maar vind evenmin dat studentenvertegen­woordiging een reden zou moeten zijn om minder studiepunten op te nemen.'

'Je zal me niet horen pleiten voor een uitzondering voor studentenvertegen­woordigers, omdat zo'n systeem van een absolute grens mits uitzonderingen niet goed werkt. Elke persoonlijke reden zou een uitzondering moeten verdienen. Ieders persoonlijk verhaal is voldoende.'

'Het aantal studiepunten dat je opneemt, zegt ook niets over je studiesucces. Als je minder studiepunten opneemt maar telkens slaagt, is dat beter dan falen op een groot pakket.'

Leko: 'Daar sluit ik mij volledig bij aan.' 

Zou een eventuele minimumgrens een impact hebben op het kringleven en op de studentenvertegenwoordiging? Meer studiepunten, minder engagement?   
Leko: 'Dat zullen we misschien merken, maar uiteindelijk blijven we in de eerste plaats studenten. Je moet je studie op de eerste plaats zetten, of op z'n minst gelijk stellen met andere doelen. Het belangrijkste in dit verhaal is al verteld: een systeem van een grens met uitzonderingen is geen goed idee.'

Van Marcke: 'Je studies zijn super belangrijk, maar ze zijn niet alles. Wat je vormt als persoon zijn je sociaal leven, je engagement, je vrijwilligerswerk. Voor iedereen die twijfelt over het opnemen van zo'n engagement: doe het gewoon. Je moet er zeker niet minder studiepunten voor opnemen. Doe het. Het brengt je veel en kan je studies een boost geven.'

'In mijn kring stapte ik bijvoorbeeld in het meter-peter-systeem, en daar heb ik veel tips en tricks gekregen voor mijn vakken. Ik heb er ook veel meer vrienden in mijn richting door leren kennen, waardoor het makkelijker werd om vragen te stellen. Sinds ik bij Stura zit heb ik ook veel vrienden gemaakt uit andere richtingen. Daardoor leer je meer interdisciplinair denken.'

Zo'n engagement is niet in studiepunten te vatten.
Leko: 'Inderdaad. De mooie en moeilijke situaties die wij hier meemaken, kom je later in je leven sowieso nog eens tegen. Wij hebben dat al eens meegemaakt, maar onze relatie, job of toekomst hangt er niet van af. Daarom is het haast een privilege om zo'n functie te mogen uitoefenen. Zaken meemaken, ze goed aanpakken of fouten maken, en daaruit leren.'

Een Stuverstatuut kan het engagement misschien wat boosten.
Van Marcke: 'Het Stuverstatuut moet de vertegenwoordiging die al bestaat vooral eenvoudiger maken. Het is geen beloning. Als een studentenvertegenwoordiger een vergadering heeft tijdens de examenperiode en daarvoor vierhonderd pagina's ter voorbereiding moet lezen, dan kan die niet op diezelfde dag een examen afleggen.' 

'Dat gaat niet om alle studentenvertegen­woordigers, maar wel zij die bijvoorbeeld in een faculteitsbestuur of de academische raad zetelen. Via het Stuverstatuut zou het voor hen eenvoudiger zijn om aan examenspreiding te doen of lesopnames tijdens een vergadering te verkrijgen.' 

Het Stuverstatuut is deel van een bredere wijziging van het Participatiereglement of PPR. Maar het was nodeloos verouderd.
Van Marcke: 'Inderdaad. Er staat bijvoorbeeld in dat Dora en ik rechtstreeks verkozen zouden moeten zijn, maar die verkiezing gebeurde getrapt in onze Algemene Vergaderingen. Het is nu vooral belangrijk om ervoor te zorgen dat het reglement comform is met de praktijk.' 

Ook voor jullie was dat een belangrijk dossier, Dora.
Leko: 'Dat klopt, want ons eigen participatiereglement hangt af van het algemene PPR. Daarop werken de kringen dan weer hun werking. Zij zullen hun reglementen nu moeten herschrijven en eventueel hun werking moeten aanpassen. Daarom is dat voor ons bijzonder belangrijk.' 

Hebben die kringen er in jullie Algemene Vergadering voldoende over kunnen discussiëren?
Leko: 'Dat denk ik wel. Dat waren die beruchte vergaderingen tot vijf uur 's ochtends. Het was vooral fijn om te zien hoe goed de kringen voorbereid waren voor die AV's. Ook wij zijn er hard mee bezig geweest via onze interne werkgroepen. Dit dossier gaat de studentenvertegenwoordiging van de komende jaren echt grondig bepalen.

En jullie spreken er ook voldoende met elkaar over?
Van Marcke: 'We hebben er sebiet nog een overleg over, samen. (Lacht) We hebben er al een paar keer over samengezeten, en dat zijn altijd productieve vergaderingen. Niet vergaderen om te vergaderen.'

Terug naar Demir. Zij legt de verantwoordelijkheid bij de studenten. Over de kwaliteit van hoger onderwijs is er geen debat.
Van Marcke: 'De minister kijkt naar de studieduurverlenging. Maar vanuit Stura geven wij aan dat ook de initiële oriëntering en profilering van een opleiding cruciaal zijn. Ook infrastructuurproblemen spelen een rol. Er is niet één probleem: er moet veel aangepakt worden tegelijkertijd.'

Je zei het eerder: professoren die goed onderzoek verrichten, worden gelauwerd. Wie excelleert in onderwijs, krijgt geen prijs.
Van Marcke: 'Exact. Denk aan een professor die veertig jaar lang de anatomie van het lichaam uitlegt aan een volgende generatie dokters. Dat is een enorm maatschappelijk engagement, maar dat wordt niet erkend. Terwijl een prof die een groot onderzoek voert wel baanbrekend wordt geacht. Terecht, maar ook voor onderwijs moeten docenten gewaardeerd kunnen worden.'

Jullie hebben goede contacten in Leuven. Op het Vlaamse niveau hebben studentenvertegenwoordigers minder te zeggen.   
Van Marcke: 'Dat klopt, omwille van een verschillend systeem. Op het Vlaamse niveau zitten politici die direct verkozen zijn. Er is geen medebestuur van studenten zoals dat bestaat in Leuven, dus het advies verloopt anders.' 

Gaan jullie kunnen wegen op de studievoortgang?
Van Marcke: 'Dat hoop je.' 

Leko: 'Ik zou hetzelfde antwoord geven. Het is belangrijk om te blijven gaan bij dat dossier. Dit gaat over studenten. Dan blijft het belangrijk dat de input van studenten niet vergeten wordt.' 

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.