Jong talent Jasper De Maeseneer: 'Wat het meest brandt, dat moet je vertellen'

'Films maken is haalbaarder dan je zou denken. Connecties hebben helpt, maar ik heb dat ook gedaan door mijn voet in de deur te steken', zegt Jasper De Maeseneer nog voordat we ons neerzetten voor zijn interview. De Leuvense regisseur maakte Alleen Ik en Shutterspeed in het kader van zijn opleiding aan het Royal Institute of Theatre, Cinema and Sound in Brussel – beter bekend als het RITCS.

Met Alleen Ik behaalde hij in 2022 zijn bachelordiploma, en vond hij voor het eerst zijn stem als regisseur. 'Ik denk dat dat constant in ontwikkeling is, en dat moet ook. Alles moet altijd veranderen, want tijd verandert, mensen fluctueren. Dat is normaal.' Met Shutterspeed pakte hij het grootser aan, in 2025 behaalde hij zijn masterdiploma en trok hij het land door naar diverse filmfestivals.

Zijn kortfilm haalde internationaal succes, van Belgische cinemazalen tot Palm Springs. Toch probeert hij zichzelf niet te verliezen, hij zit zelf diep vervat in zijn werk. 'Je maakt iets dat dichtbij jezelf staat en daardoor als maker voelbare materie is, maar schrijft het net wat verder van jezelf af zodat het regisseerbaar blijft.'

In je films kaart je persoonlijke ervaringen aan. Hoe breng je dat over?   
Jasper De Maeseneer: 'Alles is expressie voor mij. Kunst, de muziek die ik luister, films die ik kijk, maar ook de films die ik maak en wil maken. Het start bij mezelf en mijn eigen gevoelswereld. Shutterspeed bijvoorbeeld, is gebaseerd op een relatie waar ik inzat, maar pas waarvan ik pas achteraf inzag hoe giftig die was.'

'Ik wou iets maken over die machtsrelatie, dat gevoel van zo veel voor iemand doen en niks of weinig terugkrijgen. Maar, ik ben niet voor de traumaprikfilms. Ik zou nooit letterlijk mijn verhaal exact zoals het gebeurt is kunnen blootleggen, het wordt dan als maker heel niet-regisseerbaar.'

Hoe kwam Shutterspeed tot stand?
'In mijn research ben ik gestoten op mannen die in hun jeugd ook heel fragiel en zoekend waren. Die werden dan opgepikt door een artistieke fotograaf, die hen wel aandacht gaf. Die jongens geloven dat natuurlijk. Ik herkende mezelf heel erg in hun verhalen, zonder dat ik dat exact meegemaakt heb. Opeens zaten die op een bed, zonder kleren. Er werden foto's van die gasten getrokken, god weet waar die foto's nu zijn.'

'Ik wou zo'n verhaal vertellen, maar hoe? Het is echt een rollercoaster. Dus ik heb ervoor gekozen om het zich te laten afspelen op zeeklassen. Die arena is heel herkenbaar, ik vond dat zelf verschrikkelijk. (lacht) Ik wist wel dat iedereen daar een link mee heeft. Wanneer ik dat heb, link ik alles aan de ervaring van mijn hoofdpersonage, zodat je er als kijker echt in zit.' 

Hoe is het om je eigen verhaal tot leven te zien komen?        
'Dat is altijd gek en het wordt gekker omdat het grootser wordt. Ik ga niet rap over mijn issues praten, maar ik moet dat er wel uit laten, en dat doe ik door film. Ik heb dat nodig. Cliché, hè? Dat heb ik bij Alleen Ik ook gehad, maar dat stond iets dichter bij mijn eigen wereld. Ik heb Shutterspeed een klein beetje verder van mij afgeschreven (lacht).' 

'Het maakproces is vreemd, bij Shutterspeed stonden we op onze grootste dag met 80 man op set, die allemaal aan hetzelfde verhaal werkten. Je voelt je opeens heel gezien, dat is heel verslavend. Ik vind dat leuk, maar ook heel bevreemdend.'

Hoe heb je het einde aangepakt?       
'Ik had eerst een ander einde, maar ik wou het niet volledig hopeloos laten. Nu zie je het personage Cas even lachen, omdat hij leert dat het niet altijd zo hoeft te zijn. We hadden kunnen eindigen in de climax. Dan was het veel meer gegaan over cancel culture en het consentdebat. Dat zit er wel in, maar ik vond het belangrijk om die persoonlijke boog van Cas af te maken. Het start bij hem, dus het moet ook eindigen bij hem.'

Je hebt allebei je films geschreven met Arthur Moelants, hoe is dat tot stand gekomen?   
'Ik doe mijn research heel goed. Ik vroeg me af wie de cinematografen in mijn jaar waren. Ik had een videoclip van Arthur gezien, en ik voelde daar iets bij. Ik moest dan wel met hem praten, en we hebben dan samen mijn eerstejaarsfilm gemaakt, en Alleen Ik. We zijn samen gaan ontdekken hoe een kortfilm werkt.'

'Doordat wij zoveel hebben meegemaakt, leek het voor Shutterspeed gewoon logisch. Hij is een creatieve partner, ik beschouw hem niet louter als cinematograaf. Hij probeert mij echt te begrijpen: "Wat wil jij vertellen?" Terwijl veel mensen vooral kijken naar welke shots 'cool' zouden zijn, mag cinematografie eigenlijk niet afleiden van het verhaal.'

Denk je dat je nog met iemand anders zal kunnen werken?    
'Ze zeggen altijd dat je niet met vrienden moet samenwerken, maar wij zijn beginnen samenwerken en dan vrienden geworden. Dat is echt anders. Ga ik nog met iemand anders kunnen werken? Het zal wel moeten, want goede cinematografen zijn altijd druk bezet. Ik wil hem ook de kans gunnen om te groeien los van mijn werk. Ik weet dat ik heel opslorpend ben om mee te werken. Ik vraag volledige overgave.'

'Dit wordt te weinig gezegd, maar acteurs zouden ook moeten kunnen kiezen met welke regisseurs ze werken. Niet iedereen werkt hetzelfde. Ik kan me inbeelden dat mijn manier van werken niet is waar elke acteur voor staat te springen.'

Had je na Alleen Ik Lou Goossens voor ogen bij het schrijven van Cas?     
'Ik zeg altijd: "Nee, echt niet". Maar toch een beetje. Het leuke aan Alleen Ik was dat ik echt iemand had ontdekt, en dat klikte gewoon. Ik wist bij het schrijven van Cas dat het een zware rol ging zijn voor die leeftijd. Ik zocht iemand die niet ging traumaprikken. Heel veel jongens die we op casting hadden, gingen dat doen. Dat is heel onveilig.'

'Lou kon daar afstand van doen, wij konden daarover praten. Hij kwam matuur over, dus dan heb ik het script er meer naar geschreven. Ik herschrijf mijn scenario's drastisch na een casting. Er staat altijd een sterretje als je een aanpassing doorvoert, maar mijn script staat vol sterretjes.' (lacht)

Hoe beslis je wie je wil voor welke rol?       
'Dat voelt heel juist. Als ik dat lang niet uit mijn hoofd kan zetten, dan is het juist. En bij Jard – het andere personage – heeft dat heel lang geduurd, omdat ik iemand anders voor die rol zag. Toch kon ik hem niet uit mijn hoofd zetten. Zo maak ik film: als je het niet in je buik voelt, dan is de scène niet goed. Als ik scènes draai die ik niet voel, gegarandeerd dat ze ook niet in de film komen. Alle momenten die ik gevoeld heb op set, zitten in de film.'

Hanteerde je dat ook al bij Alleen Ik?      
'Ja! Ik heb zelf op het Lemmensinstituut gezeten. Ik weet dat het echt belangrijk is om vrijheid te hebben als acteur. Ik geloof niet in werken met marks. Het idee van "je start hier en stapt naar daar" is zo onnatuurlijk. Life isn't like that. Ik zie het direct wanneer acteurs die vrijheid missen, en op zo'n moment ga ik daar instinctief tegenin.'

'Ook, als je niet genoeg in je karakter zit, ga je situaties heel snel onveilig vinden. Ik heb een keer als acteur in mijn onderbroek op een set moeten lopen en dat voelde zo ongemakkelijk. Film is heel moeilijk, want het is een afgebroken proces. Je doet een take en dan een andere, dus dat laat ik ook meer in elkaar overlopen. Ik besef ook dat het voor een acteur echt onhoudbaar is om daar terug in te kruipen.'

Hoe ben je gegroeid tussen Alleen Ik en Shutterspeed?      
'Ik heb geleerd dat je crew honderd procent mee moet zijn in wat je wil doen. Je vraagt heel veel van die mensen, dus je moet ze heel goed verzorgen. Bij Alleen Ik wou ik heel veel op set doen, ik wou me overal mee bezighouden.'

'Ik denk dat ik ook sowieso het grootsere heb geleerd, in Shutterspeed zitten paarden, boten, kinderen, rijdende voertuigen. Ik denk dat ik ook meer stress aankan. Ik heb heel weinig stress gevoeld op die set. Heel raar, maar dat ging.'

Voel je nu een druk om het succes van Shutterspeed te evenaren?      
'Die druk wordt wel gelegd, maar ik kan daar goed tegen. Ik denk dat het de kunst is om los van die druk iets te maken. The only way is up, want het kan toch alleen maar beter worden. Ik maak dingen waarvan ikzelf denk en rondom mij voel dat ze gemaakt moeten worden, en ik ga vooral op dat gevoel af. Zolang ik het geluk heb om nog films te maken, zal ik wel maken wat ik voel. Hetgeen waar het het meest brandt, dat moet je vertellen.'

Wat heb je uit die ervaring meegenomen?       
'Het heeft mij bewust gemaakt van mijn verantwoordelijkheid als filmmaker, het is écht een vorm van activisme. Een jurylid in de Berlinale zei onlangs: "It's not activism, it's not political", maar ik vind dat wel. Cinema – niet 'the movies' – is altijd activistisch, daar ben ik mij heel bewust van geworden.'

'De dankbaarheid is ook gegroeid, ik wil teruggeven aan die sector. Ik wil teruggeven aan de mensen die mijn films zien. Ik wil dingen voor hem blijven maken, om die connectie ook niet te verliezen. Mensen vertellen me vaak dat mijn films hen geholpen hebben, dat is echt waarvoor ik het doe.'

Vind je dat kunst altijd een standpunt moet innemen?     
'Ja, kunst is expressie, maar je moet wel weten wat je wil vertellen. Mensen maken interpretaties van kunst. Als een maker niet goed weet wat hij wil vertellen, dan kan dat gevaarlijk zijn. Ik vind niet dat film het moraliserend vingertje moet zijn, maar ik vind wel dat je de verantwoordelijkheid hebt om voor iets te staan. Ergens moet je die moed hebben.'

Heb je ooit schrik om jezelf kwijt te raken in het succes?       
'Nee, want ik omring me met supergoede mensen. Zelfs de mensen met wie ik professioneel werk, selecteer ik op basis van criteria zoals: "Voel ik me daar veilig bij? Kan ik daar mezelf zijn?" Dat is heel belangrijk.' 

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.