RECENSIE FILM
Pijnlijk realistisch Dust kruipt onder de kleren
In Dust kiest regisseur Anke Blondé niet voor spektakel, maar voor een stille ondergang. In haar tweede langspeelfilm schetst ze een beklemmend portret van twee ondernemers die hun eigen succesverhaal langzaam zien instorten.
Wat doe je nog de laatste 36 uur voor je de gevangenis in moet? Dat is het uitgangspunt van Dust, een psychologisch drama dat zich afspeelt in het West-Vlaanderen van de late jaren negentig. Zakenpartners Luc (Jan Hammenecker) en Geert (Arieh Worthalter) bouwden een imperium op rond spraakherkenningssoftware, maar hun succes blijkt gebaseerd op een web van schijnvennootschappen en vervalste cijfers.
De film vangt aan op het moment dat het voor de zakenpartners duidelijk wordt dat hun fraude binnenkort wereldwijd zal worden onthuld. We volgen hun laatste weekend in vrijheid, waarin ze verzoening proberen te zoeken met investeerders en familieleden en geconfronteerd worden met wat echt belangrijk is.
Belgisch verhaal met internationale allure
Het verhaal is een zeer vrije interpretatie van het waargebeurde schandaal rond Lernout & Hauspie, maar staat nadrukkelijk op zichzelf. Blondé gebruikt de realiteit vooral als vertrekpunt voor een fictief drama waarin de focus niet op de feiten ligt, maar op de mentale toestand van mensen die plots geconfronteerd worden met het einde van een zorgvuldig opgebouwd narratief.
De film ging in wereldpremière op het prestigieuze Filmfestival van Berlijn, waar hij als eerste Vlaamse productie in 45 jaar genomineerd werd voor beste film en zo kans maakte op de Gouden Beer. Ook al ging de hoofdprijs uiteindelijk aan de film voorbij, de nominatie alleen is een fantastische prestatie. Dit bewijst dat Dust zijn lokale verhaal weet te overstijgen en universele thema’s aansnijdt.
De acteerprestaties van de hoofdrolspelers Jan Hammenecker en Arieh Worthalter zijn steengoed. Beide acteurs spelen hun personages niet als klassieke eendimensionale schurken, maar als complexe individuen die verstrikt raken in hun eigen overtuigingen. Op die manier weten ze een constante emotionele spanning vast te houden.
Ook het scenario, geschreven door Angelo Tijssens (bekend van de films Girl, Close en Julian), is scherp opgebouwd. Tijssens stelt communicatie centraal in het verhaal. De ironie van de film is dat de zakenpartners, die hun fortuin verdienen met communicatietechnologie, totaal niet in staat zijn om echt met elkaar of hun naasten te communiceren.
Gesprekken lopen vast, telefoons blijven onbeantwoord en Geert geraakt zelfs zijn eigen kantoor niet binnen omdat de spraakherkenningssoftware zijn naam niet herkent. Beeld en geluid worden daarbij zeker zo belangrijk als de dialoog.
Visueel versterkt cameraman Frank van den Eeden het dreigende gevoel door het Vlaamse landschap in donkere herfstkleuren en grauwe, modderige tinten te schetsen, waardoor een sfeer van naderend onheil ontstaat.
Spanning zonder spektakel
Wat Dust niet doet, is spanning opbouwen volgens de klassieke regels van het genre. Grote plotwendingen blijven uit en de afloop voelt vanaf het begin onvermijdelijk, wat voor sommige kijkers als een hindernis kan voelen. Toch is dat een bewuste keuze van Blondé.
In plaats van adrenaline op te zoeken, neemt ze de tijd om onder de huid van de personages te kruipen. Het gaat niet over wat er zal gebeuren, maar over hoe de personages reageren terwijl ze hun onvermijdelijke arrestatie afwachten.
Die keuze maakt Dust afstandelijker en minder meeslepend in de klassieke zin, maar precies daarin ligt de kracht van de film. Ze dwingt de kijker te observeren en laat ruimte voor reflectie. Op die manier blijft de film nazinderen.Wie naar Dust gaat kijken in de verwachting van een spannende fraudefilm met grote plotwendingen, zit hier misschien verkeerd. Maar wie openstaat voor een rustig, psychologisch drama zal deze film waarschijnlijk wel smaken.
Gezien in Cinema ZED.
Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.
