Twee proffen willen decaan Weten­schappen worden: betaalbaarheid excursies prioriteit

De faculteit Wetenschappen zoekt een nieuwe decaan. Op 1 augustus neemt decaan Philippe Muchez na twee mandaten afscheid van zijn positie. In maart zou zijn opvolger bekend moeten zijn. Twee professoren stelden zich voor die functie kandidaat. Allebei beloven ze dat hun wetenschappelijke expertise van pas kan komen eens ze verkozen zijn.

Professor Steven De Feyter is chemicus en geeft aan als katalysator te willen werken. 'Ik wil mijn schouders zetten onder de processen die plaatsvinden in de gemeenschap van onze faculteit. Er loopt bij ons al veel goed en die positieve vibes wil ik blijven bestendigen.' De chemicus is bekend als de huidige vicedecaan voor Communicatie en Outreach.

Hij neemt het op tegen professor Gert Verstraeten. Als geograaf geeft hij zowel les aan wetenschaps- als aan archeologiestudenten. 'We moeten binnen onze opleidingen nog meer aandacht besteden aan wat er omgaat buiten onze disciplines', vertelt hij. 'Het is juist op de grensvlakken van die disciplines dat we écht innovatief kunnen zijn.' Verstraeten was acht jaar lang programmadirecteur Geografie.

Dat twee kandidaten een gooi doen naar het decaanschap, wijst volgens hen op een 'gezonde' faculteit. Professoren zijn bereid een mandaat op te nemen waarmee ze zich 'ten dienste stellen' van andere professoren, personeelsleden en studenten. Het zijn die professoren en de vertegenwoordigers van studenten en personeel die binnenkort een stem uitbrengen.

Samen op excursie 

Zowel De Feyter als Verstraeten geven aan voorlopig geen grote hervormingsplannen te koesteren. Ze willen vooral hun oor te luisteren leggen bij verschillende stemmen aan de faculteit, om zo op een 'gedragen' beleid uit te komen. 

Studenten zijn op dat vlak niet onbelangrijk. Zij liggen vandaag wakker van de hoge kost voor excursies, zeker bij de opleidingen biologie, geografie en geologie. Die excursies zijn voor hen even belangrijk als de labopractica van fysica- of chemiestudenten. 

Beide kandidaten gaan op zoek naar een 'gedragen' beleid. © Sabine Mosman

Het budget dat de faculteit daarvoor vrijmaakt steeg de laatste jaren niet mee met de toenemende kosten voor transport en verblijf. Voor bepaalde excursies moeten de studenten zelf geld bijleggen. 

Verstraeten kent die problematiek vanuit de opleiding geografie. 'Ik hoop te kunnen werken aan een model dat de kwaliteit van de excursies waarborgt, zonder grote financiële opofferingen', zegt hij. Goed overleg is daarvoor een sleutelwoord. 

Ook De Feyter benadrukt het belang van dialoog. 'We willen het best mogelijke curriculum aanbieden, maar moeten ervoor zorgen dat de excursies kostenefficiënt blijven. De aangeboden excursies moeten blijvend geëvalueerd en indien nodig bijgestuurd worden.'

De Feyter: inzet op de 'instroom en uitstroom' van studenten

Wat onderwijs betreft, leggen de twee verschillende accenten. De Feyter wil hen leren werken in een wereld waarin de resultaten van wetenschappelijk onderzoek steeds meer in vraag worden gesteld, zoals tijdens de coronapandemie. 

'We moeten studenten opleiden zodat ze de interactie willen aangaan. Er zijn vakken die daar al sterk op inzetten en dat wil ik verderzetten. Als we voldoende naar buiten treden, dan draagt dat bij tot het vertrouwen in en de gedragenheid van onze rol als wetenschapper.'

Ook de begeleiding van nieuwe studenten is voor De Feyter een prioriteit. 'We moeten blijven inzetten op remediëring en feedback bij onze vakken. Ook de ijkingstoets voor het begin van de bacheloropleidingen is op dat vlak positief. Verder moeten we onze studenten ook blijven uitdagen.'

Ook studenten die afstuderen wil hij niet uit het oog verliezen. 'Zij weten soms niet goed waar ze naartoe willen of kunnen. Met de faculteit moeten we daar, in samenwerking met Stuvo, antwoorden op blijven bieden. Aandacht voor zowel de instroom als de uitstroom van studenten is erg belangrijk.' 

Verstraeten: 'voldoende zuurstof creëren'

Verstraeten wil graag het debat voeren over de onderwijskwaliteit. 'Het is belangrijk dat we zorgen voor voldoende zuurstof voor studenten en docenten. Als je met nieuwe initiatieven komt, moet er wat anders weg. Dat kan zonder aan de kwaliteit van het onderwijs te raken.'

'Nu heb ik de indruk dat er veel wordt verwacht van de studenten, een taak hier en daar, maar dat dat niet altijd even efficiënt verloopt. Het zou bijvoorbeeld beter zijn om te kiezen voor een beperkt aantal grondigere taken, met goede begeleiding en feedback.' 

Verstraeten vindt het jammer als docenten goedbedoeld 'wat te veel hetzelfde' doen. Niet enkel de inhoud van de vakken is best divers, maar ook de les- en evaluatievorm. 'Dat is niet iets dat enkel een decaan nauwlettend moet opvolgen', zegt de geograaf. Opleidingen kunnen zo'n diversiteit zelf organiseren, in samenwerking met onderwijsondersteuners en de faculteit.

'Het is mijn naïeve droom dat de manier waarop we met ons onderwijs omgaan dezelfde is als met ons onderzoek', zegt Verstraeten. 'Ook ons onderwijs zou nog meer in teamverband moeten gebeuren, waarbij we af en toe nieuwe teams kunnen vormen. Ons onderwijs verdient ook een evaluatie door peers, net zoals we dat normaal vinden voor onze projectaanvragen of artikels.'

Walvis zoekt peetvader

Op het onderzoeksbeleid heeft een decaan aan de faculteit Wetenschappen minder invloed dan een decaan in humane wetenschappen. Daarvoor dienen de onderzoeksdepartementen en het groepsbestuur. Toch kunnen de faculteiten op dat vlak een ondersteunende rol opnemen. 

'Je kan aan een faculteit niet werken aan kwaliteitsvol onderwijs als de samenwerking met de departementen niet vlot verloopt', zegt Verstraeten. 'Als decaan kan je vooral een aanspreekpunt zijn voor de verschillende departementen. Je zetelt bijvoorbeeld in de Academische Raad van de universiteit en kan daar de onderzoekers vertegenwoordigen.'

Ook De Feyter legt de nadruk op het verzekeren van de link tussen onderwijs en onderzoek. 'We willen onze studenten betrekken bij toponderzoek, zodat ze daarvan kunnen proeven en er aan kunnen bijdragen. Ook daarom is de financierbaarheid van onderzoek zo belangrijk.'

Eens dat onderzoek gevoerd wordt, is het zowel voor de chemicus als voor de geograaf cruciaal dat die gecommuniceerd worden naar een breed publiek. Het Museum voor Dierenkunde, bekend vanwege een enorme Groenlandse walvis, biedt op dat vlak bijzondere kansen. 

Omdat de lokalen rond het huidige museum niet meer dienen voor onderzoek, kan dat museum uitbreiden tot een huis voor alle exacte wetenschappen. Zo kiest de faculteit Wetenschappen niet enkel een nieuwe decaan, maar ook de spreekwoordelijke peetvader van de enige walvis van Leuven.