Studenten gaan gretig naar de cinema: 'Arthouse is hip'

Cinema is populair. De Leuvense bioscoop Cinema ZED is net als Kinepolis onderweg naar een jaar van ongezien hoge bezoekersaantallen. 'We zitten nu, eind oktober, aan hetzelfde totaal als vorig jaar. En er komen nog twee goed gevulde cinemamaanden aan.' 

De belangstelling voor film vloeit in golven. Professor film- en televisiestudies aan de KU Leuven, Roel Vande Winkel legt uit: 'Met de opkomst van streamingdiensten en de covidpandemie heeft er toch even een vrees geheerst dat cinema dood en begraven zou zijn. Maar eigenlijk zien we nu een positieve trend. Ik deel alvast het enthousiasme van de filmsector.' 

Volgens professor Vande Winkel is naar de cinema gaan altijd al een studentikoze activiteit geweest. 'Als we historisch gezien een stap achteruit zetten en kijken naar een termijn van 20 à 25 jaar, zien we dat het niet zo uitzonderlijk is voor studenten om in grote groep naar de film te gaan.' Deze tendens is dus niet nieuw, maar hoe komt het dat zoveel jongeren zich richting het witte doek begeven? 

Toegevoegde waarde

Er komen veel studenten af op evenementen als ZED in de aula, een samenwerking tussen de dienst cultuur van de KU Leuven en ZED. De afgelopen vertoningen van september en oktober trokken in totaal 730 studenten aan. Ook de studentenkaarten vliegen de deur uit. Bij Cinema ZED zijn er in de afgelopen 12 maanden 2226 studentenkaarten aangemaakt.

'Beeld is altijd en overal tegenwoordig. Je kunt er altijd mee bezig zijn, zelfs onderweg', aldus Vande Winkel. De cinema eist je aandacht op. Het is sociaal niet aanvaard om op je gsm te zitten tijdens de film. Bioscopen herinneren het publiek er meestal expliciet aan om hun gsm uit te zetten. 'Ze moeten de bezoekers bijna opvoeden.'

Voor het recente succes van film heeft Cinema ZED verschillende verklaringen. 'Het evenementariseren van cinema werkt gewoon', weet Sam Dreesen, verantwoordelijke Communicatie bij Cinema ZED, te vertellen.

'Door de toegevoegde waarde van bijvoorbeeld een inleidend gesprek, Q&A of quiz, komen mensen liever naar de cinema dan dat ze een film op een streamingdienst thuis kijken.' Een opvallende publiekstrekker was de reeks filmklassiekers van David Lynch. ZED heeft toen een enquête afgenomen waaruit bleek dat de klassiekers het jongste publiek hebben aangetrokken.

'Ondanks dat zo'n film op Netflix staat, willen mensen toch naar de bioscoop komen om die te ervaren. Zaken zoals goede beeldkwaliteit, 4K-restauratie en kraakhelder geluid spelen daarbij een rol.'

De Cineville- en Letterboxdcrowd 

Twee grote factoren die bijdragen aan het succes zijn Cineville en Letterboxd. De tweede is een app waarop je films die je bekeken hebt, kunt loggen in een soort digitaal dagboek. Het biedt de mogelijkheid om een korte recensie te schrijven en sterren te geven aan een film. Er hangt ook een sociaal element aan vast, omdat je vrienden kunt volgen en hun recensies kunt liken. 

Ook het Cineville-abonnement lokt veel mensen naar de zalen. Zo heeft Cinema RITCS in Brussel volgens BRUZZ zijn bezoekersaantal zien verviervoudigen op vier jaar tijd. De Cinevillepas bestaat sinds 2022. De pas laat cinefielen toe om in 28 bioscopen doorheen België ongelimiteerd naar de film te gaan. 

Voor studenten kost de kaart 18,50 euro per maand. Volgens BRUZZ gaan Cinevillers gemiddeld 27 keer per jaar naar de bioscoop. Een doorsnee Belg bezoekt gemiddeld slechts 1,3 keer per jaar de cinema. Ook Cinema ZED beaamt de populariteit van de Cinevillepas. Vande Winkel begrijpt eveneens het succes: 'Als student kun je zo wel wat geld uitsparen.'

Gemeenschapsgevoel 

'Voor Gen Z is naar de cinema gaan dé ideale activiteit', vertelt Dreesen. 'Het speelt enerzijds in op het communitygevoel, maar tegelijkertijd blijft het laagdrempelig. Naar de film gaan vereist op zich weinig sociale interactie; het zijn vaak dezelfde soort mensen die naar de film komen. Toch voelt het anders om een film samen in groep te beleven.' 

Er ontstaat ook een soort wisselwerking tussen de online gemeenschap en de geleefde ervaring. 'Je schrijft na het kijken van de film een recensie op Letterboxd. Je vrienden zien en liken het dan. Zo ontstaat er een soort cinefiele filmbubbel. Het voegt een extra laag toe aan de activiteit.'

De Leuvense bioscoop is zich bewust van de kracht van sociale media. Het is niets nieuws om qua communicatiestrategie in te zetten op een gevoel van fear of missing out (FOMO). Het blijkt een effectieve strategie: 'Mensen krijgen te zien wat ze gemist hebben en meteen ook wanneer de volgende activiteit zal plaatsvinden.' Verder zorgt de sociale aard van platformen zoals Instagram ervoor dat mensen rechtstreeks met elkaar in interactie kunnen treden. 

Daarnaast zijn er bepaalde films die heel erg leven online. De tickets voor de exclusieve vertoning van de documentaire You Can See Everything waren na één minuut al uitverkocht. 'Vroeger zou zo'n documentaire meer niche zijn, maar tegenwoordig wint het aan populariteit. Nathan Fielder (de regisseur, red.) is bijvoorbeeld ook zeer populair online.' 

Een samensmelting 

Arthousecinema en commerciële cinema komen steeds dichter bij elkaar. Bij arthousefilms ligt de nadruk op de artistieke kwaliteit van de film en minder op het commerciële aspect. Nu die filmtak aan populariteit wint, brengt dat verandering met zich mee. 

'Enkele jaren geleden was de splitsing tussen arthousecinema en commerciële cinema zeer duidelijk', vertelt Vande Winkel. 'Tegenwoordig merk je dat de twee sterker naar elkaar toegegroeid zijn. Enerzijds zal Cinema ZED niet bang zijn om films met grote commerciële successen te draaien. Maar anderzijds doet Kinepolis zijn best om meer arthouse toe te voegen aan zijn programmatie.'

Volgens Cinema ZED merkt Kinepolis ook de tendens van het succes van arthousefilms op, toch blijft er een verschil tussen de twee bestaan. 'Wij spelen niet per se de Avengersfilms, ons doelpubliek is anders. Onze troef is: geen eten, geen drinken en geen geroep tijdens bepaalde scènes. We bieden een rustigere filmervaring aan', aldus ZED.

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.