Chemie studeren in crisis­tijden: 'De economie komt en gaat, maar de wetenschap blijft bestaan'

In Europa verdwenen sinds 2022 naar schatting dertigduizend jobs in de chemie-industrie. De investeringen vielen er in 2025 met bijna tachtig procent terug. Toch benadrukt Mario Smet, professor chemie en vicedecaan van de faculteit Wetenschappen, dat studenten zich geen zorgen hoeven te maken. 'De economie die komt en gaat, maar de wetenschap blijft bestaan.' 

Fundamentele wetenschappers 

De opleiding Chemie richt zich in de eerste plaats op het vormen van fundamentele wetenschappers. 'Wij zijn niet in eerste plaats een beroepsopleiding en zijn daarom niet verontrust door dergelijke verschuivingen in de economische conjunctuur', legt Smet uit. 

Volgens Smet moeten we ons niet al te veel zorgen maken over macro-economische schommelingen. 'De echte uitdaging ligt bij de verduurzaming van onze samenleving. De chemiesector blijft sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen, en studenten chemie zijn perfect opgeleid om aan die maatschappelijke transitie te werken.'

Ook binnen de faculteit Wetenschappen krijgt duurzaamheid steeds meer aandacht. 'Het is een beweging die al is ingezet en universiteitsbreed aan belang wint. De faculteit Wetenschappen was daarin een voorloper.'

Overgangsfase

Hoewel de opleiding niet in de eerste plaats een beroepsopleiding is, blijft het werkveld belangrijk. Via het KU Leuven-kwaliteitszorgsysteem COBRA (Coöperatie, Actie en Reflectie, Checks en Balances) zijn er overlegmomenten met de sector, waardoor de opleiding afgestemd blijft op industriële evoluties. Zo kregen vaardigheden zoals programmeren meer aandacht, mede op vraag van bedrijven.

Volgens Smet betekent de huidige crisis dus niet het einde van de chemische industrie, maar een overgangsfase. 'Periodes van economische onzekerheid creëren ruimte voor innovatie', zegt hij. 'Dat is een sterke drijfveer voor vernieuwing. Omdat onze studenten niet voor één beroep worden opgeleid, zijn ze juist geschikt om in een context van crisis aan innovatie te werken.' 

Systeemdenken vormt daarbij een sleutelvaardigheid. 'Onze samenleving kampt met zogenaamde "wicked problems": je probeert ergens wat aan te sleutelen, maar dan verschijnen er andere problemen waar je niet aan gedacht had.'

'Via systeemdenken, waar je in een heel vroege stadium de complexiteit van het hele probleem meeneemt, probeer je dat te voorkomen', motiveert hij. 'We proberen dat al zo vroeg mogelijk bij eerstejaarsstudenten aan te brengen.'

Interdisciplinariteit 

Daarbovenop wordt interdisciplinariteit binnen de exacte wetenschappen cruciaal. 'Onderzoek wordt voortdurend complexer, er zijn dikwijls meerdere disciplines bij betrokken. Het is belangrijk dat onze studenten op een vruchtbare manier kunnen spreken met mensen die opgeleid zijn in een andere discipline.' 

Ook transdisciplinariteit is volgens Smet essentieel. 'Samenwerken met politici, economen, sociale wetenschappers en psychologen is noodzakelijk om maatschappelijke uitdagingen, en vooral de duurzaamheidscrisis, aan te pakken.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.