Zijn studentendopen nog van deze tijd?

Silke Vuga: 'Dopen zullen blijven bestaan, mét of zonder regulatie'

Mijn doopcertificaat pronkt aan de muur van mijn kot. Ik sta daar niet elke dag trots naar te staren, maar ik vind het wel een leuke herinnering aan een licht absurde en grappige avond. 

Tijdens mijn studentendoop deed ik dingen die ik hoogstwaarschijnlijk nooit meer zal doen, met mensen die ik nadien nooit meer heb gezien, maar ook met mensen met wie ik vandaag nog bijna dagelijks praat. Net dat maakt een doop speciaal: je leert elkaar in een heel korte tijd op een heel ongewone manier kennen en dat schept een band.

Dopen kan ook een band scheppen tussen verschillende generaties, omdat studentendopen al decennialang deel zijn van de Belgische studentencultuur. Ik vind het leuk om mijn doop te vergelijken met die van mijn mama. Tegelijk valt daarbij op hoe studentendopen vroeger duidelijk veel minder gereguleerd werden. Schachten werden verkocht, moesten enorme hoeveelheden drinken, … Praktijken die ik alleen maar kan afkeuren. 

Vandaag is het in Leuven anders: studenten­organisaties moeten het doopcharter volgen. Dat charter bevat twaalf pagina’s aan strikte regels rond veiligheid en respect bij studentendopen. Sommige kringen sturen na een doop ook een anonieme bevraging uit, waar je kan aangeven of je je slecht behandeld voelt. Zulke initiatieven tonen aan dat er daadwerkelijk vooruitgang wordt geboekt en dat er over veiligheid wordt nagedacht.

Maar als die twaalf pagina's aan regels soms toch overtreden worden, moeten we die dopen dan niet gewoon afschaffen? Kortom: neen. Zodra je dopen afschaft, is het hek van de dam. Dopen zitten verankerd in de Belgische studentencultuur en zullen niet zomaar verdwijnen, ze zullen gewoon onder de radar gebeuren, zonder toezicht, en dus nog onveiliger.

Het debat rond studentendopen verdient daarom meer nuance. Niet elke studenten­doop draait uit op een horrorverhaal. Toch is het een bijzonderheid van het studenten­leven die zal blijven bestaan, mét of zonder regulatie. Met duidelijke regels kan een doop juist een once-in-a-lifetime-experience zijn waarvan je later zelfs een certificaat aan je muur kan hangen.

Silke Vuga is Vetoraan en eerste bachelorstudent Geschiedenis.

Lien Forier: 'Het idee dat je met collectieve vernedering een band creëert, is schadelijk'

Zijn studentendopen nog van deze tijd? Zeker niet. Toch moet je er nog steeds wat voor over hebben om van sommige studentenverenigingen lid te mogen worden. 

Sommige studenten die deelnamen aan een studentendoop liepen fysieke of mentale schade op. Zo zijn sommige proeven bedoeld om je te pijnigen of uit te putten. Denk maar aan verenigingen die schachten op blote knieën over een kasseiweg laten kruipen. Je kan je ook vernederd voelen door een studentendoop, vanwege machtsmisbruik of groepsdruk. Je moet bijvoorbeeld heel de studentendoop uitvoeren in gênante kledij. Zelfs het beruchte 'naakttoneel' is in sommige studentensteden nog in de mode.

Als je liever een opdracht niet wil doen, dan is de kans groot dat je de opmerking: 'Kom op, niet flauw doen', krijgt te horen. Oudere studenten kunnen je ook vertellen dat zij het ook hebben meegemaakt, om je een vals gevoel van rechtvaardigheid te geven.

Als eerstejaarsstudent ben je extra kwets­baar. Je kan het idee krijgen dat er geen andere manier is om deel te zijn van een hechte sociale kring dan door je te laten dopen. Niet meedoen kan een gevoel van uitsluiting opleveren, wat een negatief effect heeft op je zelfbeeld.

Ook universiteiten kunnen reputatieschade lijden door onverantwoorde dopen. Hoewel enkel de gruwelijkste incidenten het nieuws halen – denk dan maar aan de zaak van Sanda Dia – toont dat aan dat een univer­siteit de veiligheid van studentendopen nooit kan garanderen. 

Studentendopen zijn dus volledig passé en het is tijd voor verandering. Het idee dat collectieve vernedering de beste manier is om een band te creëren, is alleen maar schadelijk. Andere groepsactiviteiten waarin saamhorigheid centraal staan, zijn een beter alternatief. Denk maar aan teambuildings, of themafeestjes in je fakbar.

Lien Forier is Vetoraan en tweede bachelorstudent Geschiedenis.

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.